Ermənistanda 21 icmada keçiriləcək seçkilər hakimiyyətin real dayaqlarını üzə çıxaracaq – Konstitusiya dəyişikliyi, növbədənkənar parlament seçkiləri və Azərbaycanla sülh sazişi məsələləri gündəmdədir

Sabah – oktyabrın 25-də Ermənistanda keçiriləcək yerli seçkilər baş nazir Nikol Paşinyan və onun rəhbərlik etdiyi “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyası üçün mühüm siyasi sınaq olacaq. Səsvermə 10 vilayətin 21 icmasını əhatə edəcək. Nəticələr təkcə yerli hakimiyyət uğrunda mübarizənin deyil, həm də ölkədə hakimiyyətlə müxalifət arasındakı qüvvələr nisbətinin göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

Musavat.com “İzvestiya” qəzetinə istinadən xəbər verir ki, seçkilər Ermənistanda iyunda keçirilmiş parlament seçkilərindən sonra siyasi qüvvələrin mövqelərini yenidən yoxlamaq baxımından əhəmiyyət daşıyır. Həmin seçkilərdə Paşinyanın partiyası səslərin yarısından azını toplamış və parlamentdə konstitusiya çoxluğunu itirmişdi.

Hakimiyyət üçün əsas məsələlərdən biri qarşıdakı dövrdə yeni Konstitusiyanın qəbuluna nail olmaqdır. Bakı ilə sülh sazişinin imzalanması kontekstində Ermənistanın əsas qanununda dəyişiklik məsələsi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Ermənistanın Konstitusiyasında və müstəqillik bəyannaməsinə istinadlarda ölkəmizə qarşı ərazi iddiaları ilə əlaqələndirilən müddəaların aradan qaldırılmasını sülh prosesinin vacib şərtlərindən biri hesab edir.Artəşatda müxalifətin sınağı

“İzvestiya”nın diqqət çəkdiyi əsas məntəqələrdən biri Ararat vilayətinin Artəşat şəhəridir. Burada “Daşnaksütyun” partiyasının nümayəndəsi Gerasim Vardanyan mübarizəyə qoşulub. O, daha əvvəl seçicilərin satın alınması ittihamı ilə həbsdə olub. Bu ittihamlar və siyasi qarşıdurma Artəşatdakı seçkiləri daha həssas edir.Baş nazir Nikol Paşinyan da Artəşatdakı vəziyyətə münasibət bildirib. O, müxalifət nümayəndələrinin hakimiyyəti siyasi baxışlarına görə insanları işdən çıxarmaqda ittiham etdiyini xatırladaraq, həmin namizədin özünün də cinayət işləri üzrə təqsirləndirilən şəxs olduğunu söyləyib. Bu ittihamların hüquqi qiyməti isə məhkəmə qərarları əsasında müəyyənləşdirilməlidir.

Rusiya nəşrinin materialında Ermənistanda müxalifət nümayəndələrinə qarşı cinayət təqibləri və həbslər də seçki kampaniyasının mühüm fonu kimi təqdim olunur. Müxalifət tərəfdarları bu prosesləri siyasi təzyiq hesab edir, hakimiyyət isə hüquq-mühafizə orqanlarının fəaliyyətini qanun pozuntularına qarşı mübarizə kimi izah edir.Ermənistanın siyasi gündəmində “Güclü Ermənistan” partiyasının lideri Samvel Karapetyan, “Çiçəklənən Ermənistan” partiyasının rəhbəri Qaqik Tsarukyan və digər müxalifət fiqurları ətrafındakı hüquqi proseslər də yer alır. Bu vəziyyət hakimiyyətlə müxalifət arasında etimad böhranını daha da dərinləşdirir.Bununla yanaşı, seçkilərin nəticələrini yalnız müxalifətə qarşı təzyiq iddiaları ilə izah etmək düzgün olmazdı. Yerli problemlər, namizədlərin nüfuzu, partiyaların təşkilatlanma səviyyəsi və seçicilərin iştirakı da nəticələrə təsir edə bilər.

Hazırda “Vətəndaş Müqaviləsi” partiyasının parlamentdə 64 mandatı var. Konstitusiya çoxluğu üçün isə 70 deputatın dəstəyi tələb olunur. Beləliklə, hakim partiyanın qarşısında daha altı mandat əldə etmək və ya müxalifət deputatlarının dəstəyini qazanmaq məsələsi dayanır. Paşinyan oktyabrın 22-də açıqlamasında yeni Konstitusiya layihəsinin dərc olunacağını, ictimai müzakirələrin başlanacağını və sənədin parlamentə təqdim ediləcəyini bildirib. O, müxalifəti dəyişikliklərə razı salmaq mümkün olmazsa, növbədənkənar parlament seçkiləri variantının da nəzərdən keçirilə biləcəyini istisna etməyib.

Başqa sözlə, sabahkı yerli seçkilər Paşinyanın hakimiyyətinə birbaşa son qoymayacaq. Ancaq nəticələr hakim partiyanın müxtəlif bölgələrdəki dayaqları, müxalifətin təşkilatlanma imkanları və gələcək siyasi strategiyalar barədə mühüm göstərici ola bilər.

Azərbaycan baxımından da prosesin əhəmiyyəti var. Ermənistanın yeni Konstitusiya ilə bağlı qərarları və Azərbaycanla sülh sazişinin imzalanması istiqamətində atacağı addımlar regionda uzunmüddətli sabitliyin perspektivinə təsir göstərəcək. Paşinyanın özü də sülh sazişinin imzalanmasını və ratifikasiyasını siyasi öhdəlikləri sırasında göstərib.

Oktyabrın 25-də keçiriləcək səsvermə Paşinyanın siyasi taleyini birdəfəlik həll etməsə də, onun hakimiyyətinin real dayaqlarını və qarşıdakı Konstitusiya mübarizəsinin siyasi fonunu üzə çıxara bilər. Nəticələrdən sonra əsas sual budur: hakimiyyət müxalifətlə razılaşmaya nail olacaq, yoxsa ölkə növbədənkənar parlament seçkiləri mərhələsinə daxil olacaq?