Azərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 30 il keçir - FOTO

  • 15-08-2022, 14:41
  • 77
Azərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 30 il keçir - FOTO


Bu gün Azərbaycanın milli valyutası - manatın dövriyyəyə buraxılmasından 30 il keçir.

Report məlumatına görə, ötən əsrin sonunda müstəqillik əldə edən Azərbaycanda milli pul vahidinin yaradılmasının əsası o vaxtkı prezident Əbülfəz Elçibəyin 15 iyul 1992-ci il tarixli “Milli valyutanın dövriyyəyə buraxılması haqqında” fərmanı ilə qoyulub.

1992-ci il avqustun 15-də 1, 10 və 250 manatlıq əskinaslar, noyabrında 5, 10, 20 və 50 qəpiklik sikkələr, dekabrında 5 manatlıq əskinaslar, 1993-cü ilin martında isə 50, 100, 500 və 1 000 manatlıq əskinaslar dövriyyəyə buraxılıb. Azərbaycanın ilk pulları Fransa Mərkəzi Bankında hazırlanıb.1992-ci ilin avqustundan 1994-cü ilin yanvarına qədər Azərbaycan ərazisində 1 manat 10 rubla bərabər olub, yəni hər iki valyutadan istifadə edilib. Prezident Heydər Əliyevin 11 dekabr 1993-cü il tarixli “Milli valyutanın respublika ərazisində yeganə ödəniş vasitəsi elan olunması haqqında” fərmanından sonra Azərbaycan rubl zonasından çıxıb. Bununla da Milli Bank müstəqil pul və məzənnə siyasəti həyata keçirməyə başlayıb.
Bununla belə, o vaxtı çətin iqtisadi şərait çərçivəsində milli valyutanın məzənnəsini sabit saxlamaq mümkün deyildi. Manat digər xarici valyutalara nisbətdə sürətlə ucuzlaşırdı. Əgər 1994-cü ilin əvvəlində Azərbaycanda 1 ABŞ dolları 118 manata bərabər idisə, bir il sonra bu nisbət 4 182 manata qalxıb. Bu isə dövriyyəyə daha böyük nominallı əskinasların buraxılması hesabına baş verirdi. Belə ki, Milli Bank tərəfindən ölkədə nağd pul dövriyyəsinin nizamlanması, nağd pula olan tələbatın optimallaşdırılması məqsədilə 1994-cü ildə Almaniyanın “Giesecke & Devrient” şirkəti tərəfindən 10 000 manatlıq, 1996-cı ildə isə İngiltərənin “De La Rue” şirkəti tərəfindən 50 000 manatlıq əskinaslar çap edilərək dövriyyəyə buraxılıb. Sonuncu həm də 2001-ci ildə 1 000 manatlıq əskinasın yeni dizaynda hazırlanmasını həyata keçirib.

Ümumilikdə, Milli Bank tərəfindən ölkə iqtisadiyyatının nağd pula olan tələbatının ödənilməsi məqsədilə 1992-2005-ci illər ərzində təxminən 5,239 trln. manatlıq 692,5 mln. ədəd əskinas istehsal olunaraq dövriyyəyə buraxılıb. Köhnə nominallı pul nişanları 2006-cı ilin sonuna qədər tədavüldə olub və denominasiya çərçivəsində dövriyyədən çıxarılıb.

2005-ci il fevralın 7-də Prezident İlham Əliyev "Pul nişanlarının nominal dəyərinin və qiymətlər miqyasının dəyişdirilməsi (denominasiyası) haqqında” fərman imzalayıb. Fərmana uyğun olaraq, 2006-cı il yanvarın 1-dən etibarən Azərbaycan ərazisində yeni manatdan istifadə edilməsinə başlanıb. Bu zaman 1 yeni manat 5 000 köhnə manata bərabər tutulub və bir il hər iki pul qüvvədə olub. 2007-ci il yanvarın 1-dən isə tamamilə yeni manata keçilib. Dövriyyəyə buraxılan yeni manat 1, 5, 10, 20, 50, 100 ekvivalentində olan əskinaslardan və 1, 3, 5, 10, 20, 50 qəpik metal pul nişanlarından ibarətdir. Yeni manatın dizaynı ilə bağı müsabiqənin qalibi Avstriyanın “OeBS” şirkətinin dizayneri, avronun müəllifi Robert Kalina olub. Yeni nəsil pul nişanları isə İsveçrə Milli Bankının texniki dəstəyi ilə hazırlanıb.

Uzun illər Cənubi Qafqazın ən güclü və sabit valyutası olan Azərbaycan manatı 2015-ci il fevralın 21-də, 20 illik fasilədən sonra ilk kəskin məzənnə dəyişikliyinə məruz qalıb. Azərbaycan Mərkəzi Bankı milli valyutanın 34% ucuzlaşdırılmasına qərar verib. Buna səbəb isə 1990-cı illərin sonundan manata dəyər qazandıran neftin dünya bazarında kəskin ucuzlaşması olub. Son nəticədə dolların rəsmi məzənnəsi 0,78 AZN/USD-dən 1,05 AZN/USD-yə qədər artırılıb.

Bununla belə, neftin getdikcə ucuzlaşması və ölkəyə daxil olan dollar kültəsinin azalması fonunda yeni məzənnənin uzun müddət saxlamaq mümkün olmayıb. 2015-ci il dekabrın 21-də Mərkəzi Bank vəziyyətdən çıxış yolu kimi manatı "üzən məzənnə" rejiminə keçirib. Bundan sonra ölkədə rəsmi məzənnə 1,55 AZN/USD-yə bərabər olub. Amma yeni vəziyyətdə manatın məzənnəsini ona tələbatın hansı səviyyədə olması müəyyən etdiyindən dolların və digər xarici valyutaların milli valyutaya nəzərən qiyməti mütəmadi olaraq dəyişib.

Məsələn, 2017-ci il fevralın 1-2-də 1 dollar 1,92 manata bərabər olub ki, bu da "üzən məzənnə" rejiminə keçilməsindən bəri ən yüksək həddir. 2016-cı il mayın 25-26-da isə dolların qiyməti minimum həddə - 1,49 AZN/USD-yə düşüb. Bu günə olan rəsmi məzənnə isə 1,700AZN/USD-yə bərabərdir və bu göstərici 2018-ci il martın 7-dən bəri dəyişməyib.

Azərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 30 il keçir - FOTOAzərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 30 il keçir - FOTOAzərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 30 il keçir - FOTOAzərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 30 il keçir - FOTOAzərbaycan manatının dövriyyəyə buraxılmasından 30 il keçir - FOTO
Oxşar xəbərlər
XƏBƏR LENTİ
    Zelenski NATO sənədi imzaladı: "Qətiyyətli addım..." - TƏCİLİ İCLAS
    "Əlimizdən gələni edirik ki, tərəfdaşlarımızı təbii qazla təmin edək”
    ABŞ-dan Ermənistan şirkətlərinə sanksiya - SƏBƏB
    Kremldə Ukraynanın 4 regionunun Rusiyaya daxil olmasına dair sazişlər imzalanıb - VİDEO
    Prezident onlara ali xüsusi rütbələr verdi  - SİYAHI
    Əvəz Qocayev: Azərbaycan xalqı və dövləti bundan sonra da müzəffər və qalib olaraq yaşayacaq
    Azərbaycan və Bolqarıstan prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər
    Azərbaycan bayrağına hörmətsizlik edən vəzifəli şəxs şəhid övladı imiş - YENİLƏNİB - VİDEO
    Bakıda polisdən qaçan sürücü dəhşət yaşatdı, atəş açıldı - ANBAAN VİDEO
    Erməni hərbi analitik: Bakı 2 günə bizi bu günə qoydusa...
    Azərbaycan və Bolqarıstan prezidentləri arasında təkbətək görüş olub - FOTO
    “Caliber”: “Ermənistan yeni müharibəyə hazırlaşır” - VİDEO
    Zelenskidən Putinə ŞOK TƏHDİD - Ukraynanın cavabı ağır olacaq
    Bayramov və Mirzoyan görüşəcək
    Bakıda səs-küylü gecə: Polisə tabe olmayan şəxsin maşınına atəş açıldı
    İlham Əliyev Sofiyada naməlum əsgərin məzarını ziyarət edib
    İlham Əliyev Bolqarıstana rəsmi səfərə gedib - FOTO
    Trampdan DÜNYAYA MESAJ: "Bu təxribat müharibəyə səbəb ola bilər"
    Rəhim Rəhimlinin ölüm səbəbi açıqlandı
    Müğənni Rəhim Rəhimli vəfat etdi - FOTO
    Ordudakı cinayət halları - Xanlar Vəliyev açıqladı
    Putin Zaporojye və Xersonun müstəqilliyinin tanınması haqqında fərman imzaladı
    Rusiya Ukraynaya "İskəndər" raketləri atıb: ölən və yaralananlar var, 52 avtobus yanıb
    ABŞ-ın 6 ştatı Baydeni məhkəməyə verdi
    Putindən səfərbərliklə bağlı YENİ TƏLƏB: "Onlar evlərinə qaytarılmalıdır"
    Rusiyada yaşayan məşhur azərbaycanlı bloqer: “Vətənimə lazım gəlsəm, orda olacam” – VİDEO
    Stanislav Çerçesov: "Qarabağ" çox güclü komandadır"
    Sabahın hava proqnozu açıqlandı
    "Rusiyanın şeytani planı" - Kremlin növbəti addımı BƏLLİ OLDU, Putinə SƏRT REAKSİYALAR gəldi
    Ermənistan qarışdı: Əsgərlərimizi sərhəddən geri çəkin!
    Kreml Ukrayna torpaqlarının Rusiyaya qatılması ilə bağlı yeni sənədlər imzalayacaq
    Prezident fərman imzaladı
    Bayden səhnədə ölən dostunu axtardı: “Ceki, buradasan?”
    İranda son etirazlarda saxlanılanların sayı 1000-i ötüb
    Yüzmilyonlar ödədik, ancaq bizə silah göndərmədilər
    Səbuhinin qardaşına şəhid ailəsi statusu verildi - FOTO
    Prezident İzabel Dümonu qəbul etdi
    Pensiya artımı bu şəxslərə aid edilməyəcək - Komitə sədri açıqladı
    Alim Qasımov Ərdoğanla görüşündən danışdı: "Dedi, "Sarı gəlin" oxu"
    Alim Qasımov Ərdoğanla görüşündən danışdı: "Dedi, "Sarı gəlin" oxu"
    Ordumuz erməni komandiri məhv etdi - Rıbar TK
    Ordumuz erməni komandiri məhv etdi - Rıbar TK
    Rus ordusu 11 istiqamətdə hücuma keçdi
    Azərbaycanda 2023-cü il “Heydər Əliyev İli” elan edilib - SƏRƏNCAM
    Azərbaycanda 2023-cü il “Heydər Əliyev İli” elan edilib - SƏRƏNCAM
    Hindistan Ermənistana tank əleyhinə raketlər göndərir
    XİN sözçüsü Ermənistanın ittihamlarına cavab verib
    DİN-dən sərnişinlərin həyatını təhlükəyə atan sürücü ilə bağlı AÇIQLAMA - YENİLƏNİB - VİDEO
    UEFA "Qarabağ" - "Olimpiakos" oyununda azarkeşlərə məhdudiyyət qoyub
    Ceyhun Qasımov: Ordumuzun 44 gün davam edən “Dəmir yumruq” əməliyyatında qazandığı tarixi Qələbənin təcəssümü oldu
    Xoşbəxt nəsil
    İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Şuşada yaşayış kompleksində tikinti işlərinin gedişi ilə tanış olublar - FOTO
    Prezident və xanımı Şuşada inşa olunan obyektlərdə işlərin gedişi ilə tanış olublar - FOTO
    İnanılmaz fırıldaq: hamı tələyə düşə bilər
    DYP Anım Günü ilə bağlı vətəndaşlara müraciət edib
    Bu azərbaycanlılar İsveçdəki seçkilərdə qalib gəldilər
    Səfərbərlikdən sonra Rusiyanı tərk edənlərin sayı açıqlandı
    Gediş haqqının artırılması üçün NAZİRLİYƏ MÜRACİƏT
    İlham Əliyev Rusiya Dövlət Dumasının Sədrini qəbul edib
    Mövlud Çavuşoğlu: "Qafqazda apardığımız siyasət bütün dünyanın xeyrinə nəticələnir”
Təsisçi: Qasımova Vəfa
Tel: (+99450) 277-95-00
Baş redaktor: İbadullayev Bəybala Aşur oğlu
© 2016 Copyright XTV.az. Bütün hüquqları qorunur. Məqalələrə istinad etmək mütləqdir