Təbbi qaz sürətlə bahalaşır - Səbəbləri və Azərbaycana təsiri

  • 11-09-2021, 16:18
  • 77
Təbbi qaz sürətlə bahalaşır - Səbəbləri və Azərbaycana təsiri


Son günlərdə dünya bazarında təbii qaz qiymətləri durmadan yüksəlir. Belə ki, ötən gün Avropa fyuçers bazarında qazın qiyməti min kubmetr üçün 700 dolları keçib. Bu isə yeni rekord hesab olunur.

Bəs təbii qazın sürətlə bahalaşmasının səbəbi nədir?

Enerji məsələləri üzrə ekspert Zəfər Vəliyev “Ölkə.Az”a açıqlamasında bildirib ki, son bir neçə ayda Avropa və Asiya bazarlarında həm təbii qaz, həm də sıxılmış təbii qaz qiymətlərinin durmadan artması bir neçə fundamental faktorlarla bağlıdır:

“Yeraltı qaz anbarlarında kifayət qədər qaz həcmləri yoxdur”

“Onlardan birincisi, Asiya və Avropanın yeraltı qaz anbarlarında qış mövsümünün gəlişi ilə bağlı kifayət qədər qaz həcmlərinin mövcud olmamasıdır. Bu da 2019-cu ilin dekabrından 2020-ci il aprelin əvvəllərinə qədər Avropa və Asiyada anomal soyuq hava şəraiti ilə bağlı olub. Bu zaman yeraltı qaz anbarlarının kifayət qədər qaz həcmləri əhali xəttinə çıxarılıb. Eyni zamanda 2021-ci ilin əvvəllərindən başlayaraq dünyanın bir çox ölkələrində karantin tədbirlərinin yumuşaldılması ilə bağlı həm Asiya, həm də Avropada sənaye aktivliyi, işgüzar aktivlik fonunda təbii qaza olan tələbat artıb.

“Yay aylarında anomal istilərin yaşanması qaz istifadəsini artırıb”

Digər səbəb isə budur ki, əgər cari ilin əvvəlində anomal soyuqlar müşahidə edildisə, yay aylarında da anomal istilər qarşılığında elektrik enerjisinə tələbat artdı. Belə ki, bu zaman istilik elektrik stansiyalarının təbii qaz ilə yüklənməsi ilə bağlı kifayət qədər qaz həcmlərinə ehtiyac vardı. Lazım olan tədarük həcmlərinin bir hissəsi müqavilə əsasında kənar mənbələrdən əldə edilirdisə, digər tədarük həcmləri yeraltı qaz anbarlarından götürülürdü. İndi isə həm Avropa, həm də Asiya bazarlarında qarşıda duran əsas məsələ qış mövsümünün gəlişi ilə yeraltı qaz anbarlarının qaz ilə doldurulmasıdır. Mövsümün normal qaz təchizatını həyata keçirmək üçün aktiv qaz həcmləri 92%-dən yuxarı olmalıdır. Bu kimi faktorlar təbii qaza olan tələbatı qarşılamaq üçün qiymətlərə aqressiv təsir edir”.

“Qış mövsümü sərt keçərsə, təbii qazın qiymətlərində artım müşahidə olunacaq”

Ekspert bildirir ki, Avropanın qaz təchizatında müəyyən problemlər yarandığından yeraltı qaz anbarlarından əlavə qaz həcmləri götürülürdü. Rusiyanın təbii qaz inhisarçısı - “Qazprom” Almaniya, Niderland və Avstriyada mövcud olan yeraltı qaz anbarlarında ona aid olan sərbəst gücləri lazım olan təbii qazla doldurmamış, bu məsələdə gözləmə mövqeyində dayanmışdı: “Eyni zamanda Belarusiya və Polşa üzərindən Almaniyaya qaz nəql edən “Yamal-Avropa”nın ötürücülük gücündə azalmalar müşahidə olunub ki, biz bunu indiyə qədər müşahidə edirik. Düzdür, Rusiya tərəfi bunu Urenqoyda qaz emalı kompleksindəki qəza ilə bağlayır, həmçinin “Yamal”ın Avropada aparılan mövsümü texniki baxış üzrə dayanması ilə əlaqələndirir, lakin bu, belə deyil. Avropa və Asiyada təbii qaza olan tələbatın aşağı olması “Qazprom” və ABŞ-ın qaz bazarındakı rəqabəti ilə bağlıdır. Qarşıdakı aylarda da qış mövsümü sərt keçərsə, təbii və sıxılmış təbii qazın qiymətlərində artım müşahidə olunacaq.

“Yüksək qiymətlərin üzunmüddətli alqı-satqı müqavilələrinə ciddi təsiri yoxdur”

Hazırkı yüksək qiymətlərin üzunmüddətli alqı-satqı müqavilələrinə ciddi təsiri yoxdur. Rusiya son açıqlamasında Avropada qaz qiymətlərinin artmasında marağının olmadığını dedi. Hazırda Rusiyanın uzunmüddətli müqavilə əsasında Almaniyaya tədarük etdiyi qazın min kubmetrinin qiyməti 220 dollar təşkil edir. Təbii ki, qarşıdakı aylarda bu qiymət qalxa da bilər. Çünki uzunmüddətli qaz müqavilələri neftin dünya bazarındakı qiymətinə bağlıdır. Eyni formula ilə Azərbaycan da işləyir. Yeraltı qaz anbarlarının olduğu bazarlarda eyni zamanda spot qiymətlərlə qaz həcmləri satılır. Lakin əgər həm Asiya həm də Avropada yumuşaq qaz qıtlığı davam edəcəksə, bu, uzunmüddətli müqavilələrə də təsir edəcək. Çünki hər 3 və ya 6 ayda dünya bazarında neftin və dizel yanacağının qiymətindən asılı olaraq qiymətlərə yenidən qayıdıla bilir”.

“Azərbaycanın qaz ixracından gəlirləri arta bilər”

“Azərbaycanın Cənub Qaz Dəhlizi sayəsində növbəti illərdə enerji daşıyıcılarından əldə edilən gəlirinin böyük hissəsi qaz satışından gəlirlər hesabına baş tutacaq. Bu baxımdan qiymətlər qalxacağı təqdirdə gəlirlərimiz də artacaq. Eyni zamanda sərt iqlim tələblərinin qüvvəyə minməsi, karbonlaşma siyasətinin vüsət alması, karbon emissiyalarının azaldılması ilə bağlı ortaya qoyulan siyasi iradə qarşıdakı illərdə təbii qaza tələbatı dəfələrlə artıracaq. Yeni enerji keçidində təbii qaz aralıq yanacaq növü kimi dəyərləndirilir. Çünki təbii qazın ətraf mühitə təsir dərəcəsi daha aşağıdır və daha ekoloji təmiz yanacaq kimi dəyərləndirilir”, - deyə ekspert əlavə edib.
Oxşar xəbərlər
XƏBƏR LENTİ
    Prezident: “Kimsə “Dağlıq Qarabağ” adlı ölünü diriltmək istəyirsə, onu öz ərazisində diriltsin”
    İlham Əliyev: “Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində gündəliyi formalaşdıran tərəf Azərbaycandır”
    Peyvəndin yaradıcısı özü niyə vaksin vurdurmayıb? -
    İlham Əliyev: “Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən verilən açıqlamalar bizə çox böyük siyasi dəstək oldu”
    Vətən müharibəsi Memorial Kompleksinin və Zəfər muzeyinin təməli qoyulacaq
    İlham Əliyev: “Azərbaycan İkinci Qarabağ müharibəsində tam qələbə qazanıb”
    Xalq şəhidlərini anır - VİDEO
    Azərbaycan XİN Anım Günü ilə bağlı bəyanat yaydı
    Ali Baş Komandan xalqa müraciət edir - Canlı yayım
    Sentyabrın 27-də azad olunan ərazilər - SİYAHI
    Vətən Müharibəsi Şəhidlərinə yeni mahnı həsr olunub – VİDEO
    Vətən Müharibəsi belə başladı - Video
    İlham Əliyevdən Anım Günü ilə bağlı paylaşım - FOTO
    Bu gün Azərbaycanda Anım Günüdür
    Biləsuvarlı Murov qartalı - foto
    Bakıda maşınları əzərək polisdən qaçan avtoxuliqan saxlanıldı - VİDEO
    ATƏT Azərbaycan və Ermənistan XİN başçılarının görüşünü alqışlayıb
    Hazırda çaylarda sel və daşqın hadisəsi müşahidə olunur
    Sülhməramlıların komandiri yenə dəyişdi - FOTO
    Rusiya və Türkiyə gəmiləri toqquşdu - FOTOLAR/YENİLƏNİB
    Ceyhun Bayramov Ermənistan xarici işlər naziri ilə görüşüb
    Ağdamın Ətyeməzli kəndi - VİDEO
    İlham Əliyev:
    İlham Əliyev Putinlə danışıqlarının detallarını açıqlayıb
    Azərbaycan lideri:
    Prezident Zəngilan və Şuşa sakinlərinin köçürüləcəyi vaxtı açıqladı
    Prezident: “Paytaxt Bakı Ermənistanın raket hücumlarının hədəfi idi”
    İlham Əliyev İraqın neft nazirini qəbul edib
    Azərbaycan Prezidenti:
    İlham Əliyev:
    Məktəblərdə şəhid Cəbrayıl Dövlətzadə adına sinif otaqları yaradılıb - FOTO
    Mövlud Çavuşoğlu Ermənistanla sərhədlərin açılması şərtlərindən danışdı
    Prezident “Dəmir yumruq” ifadəsinin necə yarandığını açıqlayıb
    İlham Əliyev: “Biz 44 günlük müharibə ərzində daha bir ordu korpusu formalaşdırdıq”
    Jirinovski: Ermənilərə dəstəyi dayandırın!
    İlham Əliyev:
    Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 76-cı sessiyasında çıxış edir - VİDEO
    Sabahın hava proqnozu AÇIQLANDI
    Bu rayonlara güclü yağış yağır - Sel və daşqın var
    Milli Məclisin payız sessiyasının ilk iclasının vaxtı və gündəliyi açıqlanıb
    DİN əməliyyat keçirdi, 27 nəfər saxlanıldı
    İngiltərə baş naziri Boris Consondan Ərdoğanla görüşündə şok etiraflar
    ŞOK: Erməni məhsulları İran vasitəsi ilə AZƏRBAYCAN BAZARINDA!!! - PƏRDƏARXASI MƏQAMLAR
    Kumandan etiraf: “Messi nöqsanlarımızı örtürdü”
    Bakıda təhlükəli manevrlər edən sürücü qəzaya səbəb oldu - ANBAAN VİDEO
    Ceyhun Bayramov Avropa Şurasının baş katibi ilə görüşüb
    Qudasını vuran şəhid atası saxlanıldı
    Ukraynada “Bayraktar” istehsal edən zavod tikiləcək
    Rusiyada koronavirusun yeni ştamı aşkar olundu
    Bu ərazilərdə su olmayacaq - SİYAHI
    Azərbaycan, Türkiyə və İran XİN başçılarının görüşü keçiriləcək
    Azərbaycanın Baş prokuroru Qazaxıstanda səfərdədir
    Avro və və lirə ucuzlaşdı - Rəsmi məzənnə
    Azərbaycanda iyrənc hadisə: Ata iki qızına təcavüz etdi
    Taksi sürücülərinin vaksin pasportu belə yoxlanılacaq - Rəsmi
    Rusiyada radarlardan itən hərbi təyyarənin qalıqları tapıldı
    Ərdoğan Paşinyana “sınaq müddəti” qoyub - Türkiyə Ermənistanı Rusiyanın əlindən alır?
Təsisçi və baş redaktor: Qasımova Vəfa
Tel: (+99450) 277-95-00
© 2016 Copyright XTV.az. Bütün hüquqları qorunur. Məqalələrə istinad etmək mütləqdir