<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0" xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" xmlns:georss="http://www.georss.org/georss">
<channel>
<title>Dünya - Xtv.az</title>
<link>https://xtv.az/</link>
<language></language><item>
<title>Dünyanı bölüşdürmək istəyən üç liderin gizli planları: Avropanı və Cənubi Qafqazı hansı təhlükələr gözləyir</title>
<link>https://xtv.az/gundem/289-dunyan-boludurmk-istyn-uc-liderin-gizli-planlar-avropan-v-cnubi-qafqaz-hans-thluklr-gozlyir.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/gundem/289-dunyan-boludurmk-istyn-uc-liderin-gizli-planlar-avropan-v-cnubi-qafqaz-hans-thluklr-gozlyir.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/gundem/289-dunyan-boludurmk-istyn-uc-liderin-gizli-planlar-avropan-v-cnubi-qafqaz-hans-thluklr-gozlyir.html</guid>
<pubDate>Mon, 16 Nov 2026 14:28:25 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/163095326943736156c49de052bc1aa4.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/163095326943736156c49de052bc1aa4.jpg" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/163095326943736156c49de052bc1aa4.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <h3><b>Üç liderin görüşü, dəyişən beynəlxalq şəraitdə strateji maraqları uzlaşdırmaq, nüvə təhlükəsizliyi ilə bağlı dialoq yaratmaq və qlobal rəqabətin gələcək sərhədlərini müəyyən etmək cəhdidir... Ancaq bununla belə, həmin görüşdə yeni dünya düzəninin formalaşdırılması ilə bağlı razılaşmanın əldə olunma ehtimalı hələlik o qədər də inandırıcı görünmür...</b></h3> <p><b><i>Dünyanın siyasət məkanında geopolitik qarşıdurmalar dərinləşir və beynəlxalq təhlükəsizlik sistemi son vaxtlar ciddi sınaqlarla üzləşir. Məhz bir vaxtda ABŞ, Rusiya və Çin liderlərinin üçtərəfli görüş keçirmək barədə razılığa gəlməsi xüsusilə diqqəti çəkir. Və bu önəmli görüşün noyabrın 19-da Çinin Şençjen şəhərində keçirilməsi planlaşdırılır.</i></b></p> <p>Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Rusiya prezidentinin mətbuat katibi Dmitri Peskov da üç lider arasında görüşün artıq razılaşdırıldığını təsdiqləyib. Onun sözlərinə görə, danışıqlar Şençjendə APEC sammitinin proqramı çərçivəsində keçiriləcək. Bu görüşün əhəmiyyəti dünyanın üç böyük dövlətinin liderlərinin eyni masa arxasında əyləşməsi ilə məhdudlaşmır. Çünki onların qlobal təhlükəsizlik arxitekturasının gələcəyini, böyük güclər arasında strateji rəqabəti və beynəlxalq münaqişələrin tənzimlənməsi imkanlarını müzakirə edəcəkləri bildirilir.</p> <p>Bəzi məlumatlara görə, liderlərin danışıqlarında əsas mövzu nüvə silahlarının məhdudlaşdırılması və üç ölkənin strateji arsenalına nəzarət mexanizmlərinin müzakirəsi olacaq. Tramp administrasiyası ABŞ, Rusiya və Çinin iştirakı ilə yeni nüvə razılaşmasının əldə olunmasında maraqlıdır. Bu məsələnin aktuallaşmasının əsas səbəblərindən biri də ABŞ-Rusiya münasibətlərində strateji silahlanmaya nəzarət mexanizmlərinin zəifləməsidir.</p> <p>Məsələ ondadır ki, yeni START müqaviləsinin 2026-cı ilin fevralında qüvvədən düşməsi iki ən böyük nüvə arsenalına malik dövlət arasında əvvəlki məhdudiyyətlərin aradan qalxmasına səbəb olub. Ağ Ev yeni nüvə razılaşmasına Çinin də daxil edilməsini istəyir. Ancaq rəsmi Pekin Ağ Evin bu təşəbbüsünə ehtiyatlı yanaşmağa üstünlük verir. Çünki Çinin nüvə arsenalı ABŞ və Rusiyanın arsenalından xeyli zəifdir.</p> <p>Maraqlıdır ki, rəsmi Pekin nüvə silahlarının azaldılması prosesində ilk növbədə ABŞ və Rusiyanın daha böyük arsenallarını ixtisar etməli olduğunu düşünür. Bu səbəbdən də, üç liderin görüşündə konkret nüvə sazişinin imzalanması gözlənilmir. Yəni, bu görüşdə daha çox, gələcək danışıqların siyasi əsaslarının müəyyənləşdirilməsi və tərəflərin mövqelərinin uzlaşdırılması gündəmə gələ bilər.</p> <p>Eyni zamanda, üçtərəfli görüşün digər mümkün mövzuları sırasında Yaxın Şərqdəki vəziyyət və Şimali Koreyanın nüvə proqramının olacağı gözlənilir. Rusiya və Çin hazırda İranla siyasi, iqtisadi və strateji əlaqələrə malikdir. Ağ Ev isə rəsmi Tehranın regional təsir imkanlarının məhdudlaşdırılmasını və nüvə proqramına nəzarəti ABŞ-ın Yaxın Şərq siyasətinin prioritetləri sırasına daxil edib. Ona görə də, Yaxın Şərqdəki hərbi-siyasi böhran ABŞ, Rusiya və Çinin maraqlarının kəskin kəsişdiyi önəmli istiqamətlərdən biri sayılır.</p> <p>Digər tərəfdən, Şimali Koreyanın nüvə proqramı ilə yanaşı, Şərqi Asiyada təhlükəsizlik balansı da üç dövlət liderinin ortaq müzakirə mövzusu ola bilər. Bununla belə, bu məsələlər üzrə konkret razılaşmanın əldə ediləcəyini indidən söyləmək qətiyyən mümkün deyil. Və bu baxımdan, həmin mövzularla bağlı ümumi mövqenin uzlaşdırılması böyük ehtimalla hələ xeyli zaman ala bilər.</p> <p>Təbii ki, üç liderin görüşünün geopolitik əhəmiyyətini artıran digər önəmli amil də Rusiya-Ukrayna müharibəsi hesab olunur. Halbuki, görüşün ilkin gündəliyində Ukrayna məsələsinin birbaşa yer alması hələ təsdiqlənməyib. Ancaq ABŞ və Rusiya arasında münasibətlərin gələcək inkişaf istiqamətləri və Avropa qitəsinin təhlükəsizlik arxitekturası müzakirələrin ümumi siyasi kontekstindən qətiyyən kənarda qala bilməz.</p> <p>Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Ukraynanın gələcəyinə dair mümkün razılaşmaların rəsmi Kiyevin iştirakı olmadan böyük dövlətlər arasında müzakirə edilmə ehtimalı Avropa ölkələrində ciddi narahatlıq doğurur. Ancaq müasir dünyada regional güc mərkəzlərinin rolu artıb. Və böyük dövlətlərin digər ölkələrin maraqlarını nəzərə almadan qlobal qərarlar vermək imkanları nisbətən məhdudlaşıb.</p> <p>Buna baxmayaraq, Ağ Ev üçün üç liderin görüşü ABŞ-ın qlobal liderlik mövqeyini nümayiş etdirmək, nüvə silahlanmasına nəzarət mexanizmi yaratmaq və Rusiya-Çin rəqabətinin yaratdığı geopolitik riskləri idarə etmək baxımından, olduqca əhəmiyyətlidir. Kreml isə bu formatdan Rusiyanın beynəlxalq sistemdə böyük güc mərkəzi statusunu qoruduğunu nümayiş etdirmək üçün istifadə edə bilər. Belə ki, Kreml ABŞ və Çinlə birbaşa danışıqlar vasitəsilə Rusiyanın təhlükəsizlik tələblərini və qlobal münasibətlərin yenidən qurulmasına dair mövqeyini gündəmə gətirməkdə maraqlıdır.</p> <p>Rəsmi Pekin üçün isə əsas məsələ ABŞ-la strateji rəqabəti idarə etmək, Rusiyaya münasibətdə mövcud tərəfdaşlığı qorumaq və Çinin nüvə potensialının məhdudlaşdırılmasına yönələn təşəbbüslərin qarşısını almaqdır. Bu baxımdan, hər üç liderin maraqları müəyyən məsələlərdə üst-üstə düşsə də, onların qlobal siyasətlə bağlı strateji prioritetləri tamamilə fərqlidir. Və ona görə də, bu görüşün yeni siyasi ittifaqın yaranmasına gətirib, çıxaracağını gözləmək sadəlövhlük olardı.</p> <p>Bütün bunları nəzərə aldıqda, üç liderin görüşünün yekun nəticələri Avropa, Yaxın Şərq, Orta Asiya və Cənubi Qafqaz üçün də böyük əhəmiyyət daşıya bilər. Belə ki, ABŞ, Rusiya və Çin arasında münasibətlərin dəyişməsi regional təhlükəsizlik, enerji marşrutları, nəqliyyat-kommunikasiya layihələri və böyük güclərin nüfuz dairələrinə birbaşa təsir göstərə bilər. Xüsusilə də, Cənubi Qafqazın Şərq-Qərb logistika bağlantılarında artan roluna paralel olaraq, üç böyük dövlətin geopolitik prioritetlərinin uzlaşması və ya toqquşması regionun gələcək inkişaf istiqamətlərinə təsirsiz ötüşməyəcək.</p> <p>Göründüyü kimi, Putin-Tramp-Si Tsinpin görüşü sadəcə, siyasi-diplomatik protokol hadisəsi deyil. Bu, dünyanın üç əsas güc mərkəzinin dəyişən beynəlxalq şəraitdə strateji maraqlarını uzlaşdırmaq, nüvə təhlükəsizliyi ilə bağlı dialoq yaratmaq və qlobal rəqabətin gələcək sərhədlərini müəyyənləşdirmək cəhdidir. Ancaq bununla belə, həmin görüşdə yeni dünya düzəninin formalaşdırılması ilə bağlı razılaşmanın əldə olunma ehtimalı hələlik o qədər də inandırıcı görünmür.</p> <p><b>Elçin XALİDBƏYLİ,<br>Siyasi ekspert,<br>"Yeni Müsavat" Media Qrupu</b></p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>PAŞİNYAN RUSİYAYA NİYƏ GEDƏCƏK? - Moskvada çətin görüş və İrəvanı gözləyən “soyuq dekabr&quot;</title>
<link>https://xtv.az/siyaset/284-painyan-rusiyaya-niy-gedck-moskvada-ctin-goru-v-irvan-gozlyn-soyuq-dekabr.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/siyaset/284-painyan-rusiyaya-niy-gedck-moskvada-ctin-goru-v-irvan-gozlyn-soyuq-dekabr.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/siyaset/284-painyan-rusiyaya-niy-gedck-moskvada-ctin-goru-v-irvan-gozlyn-soyuq-dekabr.html</guid>
<pubDate>Mon, 16 Nov 2026 10:56:25 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/c41034b3-1c5a-420c-95ca-80e6ac47fd58_740.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/f798b28b08eb476892389acddb56724f/72c5685f-c7da-45a2-99e7-15277836614f.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/6790a62809b1ff769c558de7d171c8d9/d847f981-e524-438c-aa44-2a6cbd314e50.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/6a4fa08c52d6a425d4c573cfbfc12f89/84b296f8-8bb3-43f6-a84d-26373ba71f46.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/94a5a8da9b62665fade8dfa6ec6bee6c/78455220-23c2-4964-86f0-d6f98e08fa51.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/c41034b3-1c5a-420c-95ca-80e6ac47fd58_740.jpg" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/c41034b3-1c5a-420c-95ca-80e6ac47fd58_740.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <p>Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Dublində Beynəlxalq və Avropa Məsələləri İnstitutunda (Institute of International and European Affairs – IIEA) ekspertlərlə keçirilən görüş zamanı bildirib ki, 3, 11 və 22 dekabr tarixlərində Rusiyaya səfər edəcək. O, Rusiya ilə münasibətlərdə dostluq mühitini qoruyub saxlaya biləcəklərinə ümid etdiyini deyib.<br><br>Ermənistanın Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında (KTMT) səsvermə hüququndan məhrum edilməsi də daxil olmaqla son dövrlər Moskva-İrəvan xəttində müşahidə edilən gərginlik fonunda Paşinyanın Rusiyaya bir ay ərzində üç dəfə səfər etmək planının səbəbləri maraqlıdır. İstisna deyil ki, İrəvan Moskva ilə “dil tapmağa” çalışacaq.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/f798b28b08eb476892389acddb56724f/72c5685f-c7da-45a2-99e7-15277836614f.jpg" alt=""></div> <p><br><br>Lakin burada bir sual önə çıxır: Paşinyan Rusiyaya bir ayda niyə üç dəfə səfər edəcək?<br><br>Bu səfərin ikisinin proqramı müəyyən qədər bəllidir. Avrasiya Hökumətlərarası Şurasının iclasının dekabrın 11-də Moskvada keçirilməsi planlaşdırılır. Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasının da konkret günü açıqlanmasa da, dekabrda olacağı (21 dekabrda olacağı məlumatları var) gözlənilir, 22 dekabrda isə Sankt-Peterburqda MDB liderlərinin ənənəvi xarakter alan qeyri-rəsmi sammiti keçiriləcək.<br><br>Ermənistan baş nazirinin Rusiyaya planlaşdırdığı səfərin ikisinin səbəbi aydın olur: 11 dekabrda Avrasiya Hökumətlərarası Şurasının, 21 dekabrda Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasında iştirak edəcək, bir gün sonra – 22 dekabrda da MDB liderlərinin sammitinə qatılacaq.</p> <p>Avrasiya Hökumətlərarası Şurasının və Ali Avrasiya İqtisadi Şurasının iclasları Ermənistan üçün əvvəlki iclaslardan fərqlidir. Çünki 11 dekabrda keçiriləcək iclasda Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqına (Aİİ) üzvlük məsələsinin müzakirə ediləcəyi gözlənilir. Bu, Ermənistan üçün strateji əhəmiyyət daşıyan məsələdir, xüsusilə KTMT-də səsvermə hüququnun ləğv edilməsi fonunda.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/6790a62809b1ff769c558de7d171c8d9/d847f981-e524-438c-aa44-2a6cbd314e50.jpg" alt=""></div> <p><br><br>İrəvan uzun müddətdir KTMT-də fəaliyyətini dondursa da, təşkilat gözləmə mövqeyində idi və Ermənistanla problemləri həll etmək istiqamətində işləyirdi. Bu baxımdan, səsvermə hüququnun ləğv edilməsi nə qədər gözlənilən olsa da, Ermənistan üçün bu addımın Aİİ ilə bağlı da atılacağının siqnalı hesab oluna bilər. KTMT-dən fərqli olaraq, Aİİ üzvlüyü Ermənistan üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Çünki Aİİ bazarından asılıdır və rəsmi İrəvan Rusiyadan uzaqlaşmaq xəttində hərbi dəstək və təhlükəsizlik məsələlərində Avropadan müəyyən dəstək qazansa da, iqtisadi yardım, yaxud alternativ bazar əldə edə bilməyib.<br><br><b>İrəvana “ikisindən birini seç” tələbi<br></b><br>Ermənistanın Avrasiya İqtisadi İttifaqının üzvü olduğu halda Avropa İttifaqına üzvlük istiqamətində addımlar atması ciddi narazılıq doğurub. Əvvəlcə Moskva İrəvana “iki ittifaqdan birini seç” çağırışları etdi, daha sonra Aİİ üzv dövlətləri bu çağırışa qoşuldu. Avrasiya Ali İqtisadi Şurasının mayın 29-da Astanada keçirilən iclasında Rusiya, Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstan liderləri Ermənistanın Aİ-yə üzvlük prosesi ilə bağlı birgə bəyanat qəbul etdilər. Bəyanatda vurğulanırdı ki, Ermənistan eyni vaxtda həm Aİİ-nin, həm də Aİ-nin üzvü olması mümkünsüzdür. Buna görə Ermənistana Aİİ və Aİ arasında seçim etmək üçün mümkün qədər qısa müddətdə referendum keçirməsi təklif olunub. Həmin bəyanatda Ermənistanın Aİİ üzvlüyünün dekabr ayında keçirilən iclasda müzakirə ediləcəyi də qeyd olunurdu.<br><br>Ermənistanın Aİ-yə üzvlük məsələsi uzunmüddətli prosesdir, bu baxımdan, İrəvanın çətin vəziyyətə düşdüyü görünür. Belə demək mümkünsə, Avropa ailəsinə qoşulmaq perspektivi dumanlı görünən Ermənistan Aİİ-dən də məhrum ola bilər.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/6a4fa08c52d6a425d4c573cfbfc12f89/84b296f8-8bb3-43f6-a84d-26373ba71f46.jpg" alt=""></div> <p><br><br><b>Aİİ-dən çıxmaq Ermənistan üçün nə deməkdir?<br></b><br>Rusiya, Belarus, Qazaxıstan və Qırğızıstanın oktyabrın 20-də birgə yayımladığı hesabatda Aİİ-dən uzaqlaşdırılacağı təqdirdə, Ermənistanın üzləşəcəyi itkilər əks olunur.<br><br><i>- ÜDM 15,6 faiz azala, inflyasiya 14,9 faiz arta, istehlak 14,6 faiz aşağı düşə bilər.<br>- Qazın qiyməti hər 1000 kubmetr üçün 177,5 dollardan 300 dollara yüksələ - 69 faiz arta bilər: bu rəqəmlərin təxmini xarakter daşıdığı və bazardakı vəziyyətə görə real qiymətin daha yüksək ola biləcəyi vurğulanır.<br>- Ölkə vətəndaşları üçün əmək miqrasiyasının şərtləri sərtləşə bilər.<br>- İdxal 2025-ci illə müqayisədə 48,8 faiz azalaraq, 4,82 milyard dollardan 2,47 milyard dollara düşə bilər.<br>- Aİİ ölkələri ilə ümumi ticarət dövriyyəsi 55,6 faiz azala bilər.<br>- İstehsal olunan malların ixracı 30-50 faiz, təkrar ixrac isə 90 faizdən çox azala bilər.</i><br><br>Bu, Ermənistanın itkilərinin bir qismidir. Hesabatın Aİİ ölkələri tərəfindən hazırlanması onun birtərəfli olduğu təəssüratını yarada bilər, lakin Ermənistanın iqtisadi baxımdan Rusiyadan, eləcə də ittifaqa üzv olan digər ölkələrin bazarından böyük ölçüdə asılı olması faktı dəyişməz olaraq qalır. Bu baxımdan, Aİİ üzvlüyündən çıxarılmaq Ermənistan üçün iqtisadi çöküş kimi qiymətləndirilir.<br><br>Paşinyanın Rusiyaya səfərlərinin məqsədi də məhz bu prosesin qarşısını almağa hesablanıb. Ermənistan üçün 3 dekabr səfərinin xüsusilə vacib olduğu görünür. Çünki 11 dekabrda ölkənin Aİİ-yə üzvlüyü məsələsi müzakirə olunacaq, Paşinyan buna qədər Moskvaya getmək və Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə görüşərək, problemləri həll etmək istəyir.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/94a5a8da9b62665fade8dfa6ec6bee6c/78455220-23c2-4964-86f0-d6f98e08fa51.jpg" alt=""></div> <p><br><br><b>Paşinyan Putindən nə istəyəcək?<br></b><br>3 dekabr səfəri ilə bağlı detallar bəlli olmasa da, Paşinyanın bu tarixdə Moskvaya getməyə hazırlaşdığı və Putinlə ikitərəfli danışıqlar aparmaq istədiyi bəllidir.<br><br>Ermənistanın baş naziri planının iki mümkün məqsədinin olduğunu deyə bilərik.<br><br><b>Birincisi, Putinlə ikitərəfli müzakirələrlə münasibətləri normallaşdırmaq, Moskva-İrəvan xəttində yaranmış problemləri yoluna qoymaqdır.<br>İkincisi, Rusiya ilə anlaşaraq, Aİİ-nin gündəliyindən “Ermənistanın üzvlüyünün müzakirəsi”ni çıxarmaq, ümumiyyətlə “Aİ və Aİİ arasında seçim” məsələsini arxa plana keçirməkdir.</b><br><br>Paşinyanın buna nə qədər nail olacağı sual altındadır. Çünki rəsmi İrəvan Avropaya inteqrasiya xəttindən, Aİİ ölkələri isə “iki ittifaqdan birini seç” tələbindən geri çəkilmək istəmir. Aydın görünür ki, növbəti ay Rusiyada Paşinyanı çətin səfər, Aİİ-dən çıxarılmaq riski ilə üzləşən Ermənistanı isə “soyuq dekabr” gözləyir.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Paşinyan Türkiyə ilə sərhədlərin açılacağı vaxtdan danışdı: “Son addıma yaxınıq”</title>
<link>https://xtv.az/dunya/278-painyan-turkiy-il-srhdlrin-aclaca-vaxtdan-dand-son-addma-yaxnq.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/dunya/278-painyan-turkiy-il-srhdlrin-aclaca-vaxtdan-dand-son-addma-yaxnq.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/dunya/278-painyan-turkiy-il-srhdlrin-aclaca-vaxtdan-dand-son-addma-yaxnq.html</guid>
<pubDate>Sat, 14 Nov 2026 11:03:55 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/cf2d7fbda30cfb6ad5933f0f546afbbe.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/cf2d7fbda30cfb6ad5933f0f546afbbe.jpg" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/cf2d7fbda30cfb6ad5933f0f546afbbe.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <p><b>Ermənistanla Türkiyə arasında münasibətlərin normallaşdırılması prosesində irəliləyiş əldə olunub. Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan iki ölkə arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasının və dövlət sərhədinin tam açılmasının artıq yaxın perspektivdə mümkün ola biləcəyini açıqlayıb.</b></p> <p><b>Musavat.com</b> xəbər verir ki, bu barədə “İnterfaks” məlumat yayıb.</p> <p>Paşinyan bildirib ki, Ermənistan yaxın gələcəkdə Türkiyə ilə münasibətlərin tam normallaşdırılmasına nail olacağına əmindir.</p> <p>Ermənistan hökumətinin başçısı bir neçə gün əvvəl Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla keçirdiyi görüşün müsbət atmosferdə baş tutduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, danışıqlar zamanı hər iki tərəf münasibətlərin inkişafı istiqamətində əldə olunan irəliləyişi qeyd edib.</p> <p>“Əminəm ki, biz yaxın gələcəkdə Türkiyə ilə münasibətlərin tam tənzimlənməsinə nail olacağıq. Bir neçə gün bundan əvvəl mən Türkiyə Prezidenti Ərdoğanla çox müsbət görüş keçirdim. Hər iki tərəfdən irəliləyişin olduğu qeydə alındı və biz son addıma – diplomatik münasibətlərin qurulmasına və sərhədlərin tam açılmasına çox yaxınıq”, – deyə Paşinyan bildirib.</p> <p>Qeyd edək ki, iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər mövcud deyil, quru sərhədi isə 1993-cü ildən bağlıdır.</p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>DONBAS, FİNLANDİYA, MOLDOVA, PRİBALTİKA... - Rusiyanın yeni tələbləri açıqlandı</title>
<link>https://xtv.az/gundem/276-donbas-finlandiya-moldova-pribaltika-rusiyann-yeni-tlblri-acqland.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/gundem/276-donbas-finlandiya-moldova-pribaltika-rusiyann-yeni-tlblri-acqland.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/gundem/276-donbas-finlandiya-moldova-pribaltika-rusiyann-yeni-tlblri-acqland.html</guid>
<pubDate>Sat, 14 Nov 2026 10:56:29 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/0bd3cc0e-2b50-4a9e-85a0-3e1c0ec64f84_740.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/0bd3cc0e-2b50-4a9e-85a0-3e1c0ec64f84_740.jpg" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/0bd3cc0e-2b50-4a9e-85a0-3e1c0ec64f84_740.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <p><b>Rusiyanın Ukraynadakı müharibəyə son qoymaq üçün danışıqlardakı təkliflərindən biri bütün Donbasın təslim edilməsi, eləcə də Finlandiyanın NATO-dan çıxması ilə bağlı sərt tələbləri əhatə edir.</b></p> <p><b>“AzPolitika”</b> xəbər verir ki, bu barədə “Bild” nəşri məlumat yayıb.</p> <p>Rusiya planında Moskvanın Ukraynanın işğal olunmuş ərazilərini özündə saxlayacağı və üstəlik, Donetsk və Luqansk vilayətlərinin Kiyev tərəfindən nəzarət edilən hissələri də daxil olmaqla bütün Donbası alacağı nəzərdə tutulur.</p> <p>Bundan əlavə, Ukrayna blokdan kənar status almalı və NATO üzvlüyündən imtina etməlidir. Lakin onun Avropa Birliyinə üzvlüyü istisna edilmir.</p> <p><b>Həmçinin, Ukraynanın Odessa və Nikolayev limanlarının demilitarizasiyası təklif olunur. Qara və Baltik dənizlərində naviqasiya azadlığı haqqında sazişlər də təklif edilir.</b></p> <p>Rusiya həmçinin "yeni Avropa təhlükəsizlik qaydası" ilə bağlı sərt şərtlər irəli sürüb. Bu tələblər Əbu-Dabidə keçirilən danışıqlarda Avropa nümayəndələrinə də təqdim edilib.</p> <p>Məsələn, Rusiya NATO-nun Estoniya, Latviya və Litvada hərbi bazalardan imtina etməsini və Finlandiyanın NATO-dan çıxmasını istəyir.</p> <p><i>Moskvanın planı Moldovaya da təsir edir. Rusiya Moldovanı Qaqauz muxtar bölgəsini və qondarma Dnestryanı respublikasını da əhatə edən federal respublikaya çevirməyi təklif edir. Plana görə, əgər Moldova Avropa İttifaqına qoşularsa, Dnestryanı və Qaqauz bölgəsinin müstəqillik referendumları keçirmək imkanı olmalıdır.</i></p> <p><b>Rusiya bunun müqabilində Belarusdan öz nüvə silahlarını çıxarmağı və orada orta mənzilli raketlərin yerləşdirilməsindən imtina etməyi təklif edir.</b> Bundan əlavə, Moskva razılıq əldə edilərsə, qoşunlarını Dnestryanıdan çıxarmağa hazırdır.</p> <p>Nəşr qeyd edir ki, bunlar danışıqlarda müzakirə olunan təkliflərdən yalnız biridir.</p> <p><b>“Bild” yazır: </b>"Hərbçilər də daxil olmaqla, bir neçə vasitəçi qrup paralel fəaliyyət göstərir. Onlar bir-biri ilə rəqabət aparırlar və Vladimir Putinin məhz bu konkret planı dəstəkləyib-dəstəkləmədiyi hələ məlum deyil".</p> <p><b>Xatırladaq ki, Donald Trampın elçisi Cared Kuşnerin sözlərinə görə, Ukraynaya dair danışıqların yeni mərhələsi gələn həftə baş tuta bilər. Həmçinin, Avropa ölkələrinin də növbəti danışıqlar mərhələsinə qatılacağına dair razılıq əldə edildiyi bildirilir.</b></p> <p><b>“AzPolitika.info” </b></p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>TRAMPIN TƏHLÜKƏLİ SİYASİ OYUNU... - O, ABŞ-ni xilas edir, yoxsa imperiyanin sonunu yaxınlaşdırır?</title>
<link>https://xtv.az/dunya/275-trampin-thlukli-siyasi-oyunu-o-ab-ni-xilas-edir-yoxsa-imperiyanin-sonunu-yaxnladrr.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/dunya/275-trampin-thlukli-siyasi-oyunu-o-ab-ni-xilas-edir-yoxsa-imperiyanin-sonunu-yaxnladrr.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/dunya/275-trampin-thlukli-siyasi-oyunu-o-ab-ni-xilas-edir-yoxsa-imperiyanin-sonunu-yaxnladrr.html</guid>
<pubDate>Sat, 14 Nov 2026 10:53:46 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/d8a72605-31d1-424b-b685-c760b52c40a9_740.png" type="image/png" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/83f185839a12b700e512fa2ee7f886ce/399f78d2-1ed3-43bc-8d6a-2adf30c2007e.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/83f185839a12b700e512fa2ee7f886ce/235a11bd-c540-498b-be5a-470d4a318402.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/83f185839a12b700e512fa2ee7f886ce/ac2ef138-99cf-4ab6-bd73-efa1b2e5cfae.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/83f185839a12b700e512fa2ee7f886ce/8e7d1252-9681-4c28-b7a2-e01caf5b30eb.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/d8a72605-31d1-424b-b685-c760b52c40a9_740.png" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/d8a72605-31d1-424b-b685-c760b52c40a9_740.png" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <p><b>Beynəlxalq aləmdə baş verən siyasi proseslərin ümumi qlobal xarakter daşıdığını söyləsək, qətiyyən yanılmarıq. Müasir dünyada dövlətlərin siyasi, iqtisadi və hərbi-texnoloji gücü ümumi geosiyasi və maliyyə sistemindən kənarda formalaşa bilməz. Hazırda ABŞ-ın dollara əsaslanan iqtisadi-maliyyə qüdrəti, elmi-texniki üstünlüyü və hərbi potensialı dünya siyasətinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirən başlıca amillərdir.</b> Çin ABŞ-ın qlobal hegemonluğuna alternativ güc mərkəzi kimi çıxış etsə də, bir sıra mühüm parametrlər üzrə hələ də ondan geri qalır. Bununla belə, qlobal proseslərin gələcək dinamikasını təhlil edərkən iki mühüm fenomeni – süni intellektin sürətli inkişafını və Donald Trampın siyasi fəaliyyətini xüsusi nəzərə almaq lazımdır.</p> <p><i>Nə qədər paradoksal və qəribə səslənsə də, Tramp artıq yalnız ABŞ-ın daxili və xarici siyasətinə təsir göstərən siyasi fiqur deyil. Onun fəaliyyəti bütövlükdə Qərb sivilizasiyasının siyasi davranış modelinə, beynəlxalq münasibətlər sisteminə və mövcud dünya nizamına ciddi təsir göstərir, bu nizamın fundamental əsaslarını sarsıdır. Trampın siyasəti Qərbdə uzun illər ərzində formalaşmış siyasi ənənələri, diplomatik münasibətləri və müttəfiqlik prinsiplərini ciddi sınaq qarşısında qoyur.</i></p> <p>ABŞ-da keçirilən aralıq seçkilərin nəticələri də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Demokratların əldə etdiyi uğurlar, respublikaçıların mövqelərinin zəifləməsi təkcə Konqresdə siyasi qüvvələr nisbətinin dəyişməsi kimi qiymətləndirilməməlidir. Respublikaçıların parlamentdə mövqelərini itirməsi ölkə daxilində prezidentin qərarlarına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmək imkanlarını məhdudlaşdırsa da, onun xarici siyasət sahəsindəki səlahiyyətlərinə eyni dərəcədə təsir etmir.</p> <p><b>Trampın fəaliyyəti strateji baxımdan iki fundamental istiqamətdə ciddi dəyişikliklərə səbəb olur.</b></p> <p><b>Birincisi, </b>Tramp öz davranış və rəftarı ilə Qərb dünyasında yüz illər ərzində formalaşmış siyasi etiket normalarını, ünsiyyət mədəniyyətini və diplomatik ritorikanı köklü şəkildə dəyişdirir. Əvvəllər dövlət başçılarından gözlənilən təmkin, diplomatik nəzakət və siyasi məsuliyyət Trampın davranış modelində, demək olar ki, öz əhəmiyyətini itirib. Tramp tənqidə qarşı nəinki dözümlülük nümayiş etdirmir, ümumiyyətlə, ona məhəl qoymağa belə ehtiyac duymur. O, jurnalistlərin suallarını nəzakətlə cavablandırmaq əvəzinə, onlara qarşı kobud münasibət sərgiləyir. Nəticədə jurnalistlərdən “Cənab prezident, uduzmaq necə bir hissdir?” kimi tənəli suallar eşitməli olur. Trampın özünə müttəfiq hesab etdiyi Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdinə ünvanladığı ifadələr də dövlətlərarası münasibətlərdə diplomatik dilin yerini qeyri-etik və təhqiramiz ritorikanın tutduğunu göstərən nümunələrdəndir.</p> <p>Məsələ təkcə bununla məhdudlaşmır.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/83f185839a12b700e512fa2ee7f886ce/399f78d2-1ed3-43bc-8d6a-2adf30c2007e.jpg" alt=""></div> <p><b>İkincisi, </b>Tramp özünün əvvəlki bəyanatlarını tez-tez təkzib edir, bir-biri ilə ziddiyyət təşkil edən açıqlamalar verir. Onun siyasi ritorikasındakı qeyri-sabitlik və mövqelərindəki dəyişkənlik artıq adi hala çevrilib.</p> <p><b>Əgər Trampın siyasi fəaliyyətinə daha dərindən nəzər salsaq, diqqətçəkən məqamlarla qarşılaşarıq. İlk baxışda onun siyasətində xaotiklik, qeyri-ardıcıllıq və yöndəmsizlik müşahidə olunsa da, bu davranışların heç də hamısını təsadüfi hesab etmək olmaz.</b> ABŞ kimi nəhəng fövqəldövlətin siyasətində düşünülməmiş və yanlış qərarların verilməsi mümkündür. Lakin bu cür qərarların və nizamsız görünən davranışların sistemli xarakter alması artıq tamamilə fərqli mətləblərdən xəbər verir. Ona görə də Trampın zahirən xaotik görünən siyasi davranışlarının arxasında müəyyən strateji məqsədlərin dayanması ehtimalını da nəzərə almaq lazımdır.</p> <p>Trampın siyasi fəaliyyətinin digər mühüm istiqaməti Respublikaçılar Partiyasının ideoloji və təşkilati strukturuna göstərdiyi təsirlə bağlıdır. Onun davranışları, mübahisəli bəyanatları və ziddiyyətli siyasi qərarları partiyanın ənənəvi elektoratının bir hissəsində narazılıq yaratmaqla yanaşı, demokratlar üçün də əlverişli siyasi şərait formalaşdırır. Aralıq seçkilərin nəticələri bunu əyani şəkildə göstərdi. Əlbəttə, əvvəlki seçkilərlə müqayisə aparsaq, respublikaçıların üzləşdiyi itkilərin ABŞ siyasi tarixində ilk və ya ən böyük məğlubiyyət olmadığını görərik. Belə ki, heç də uzaq olmayan tarixə nəzər saldıqda, Barak Obamanın prezidentliyi dövründə, 2010-cu ildə demokratların ciddi seçki itkiləri ilə üzləşdiyinin şahidi oluruq.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/83f185839a12b700e512fa2ee7f886ce/235a11bd-c540-498b-be5a-470d4a318402.jpg" alt=""></div> <p><b>Lakin tarixi paralellər mövcud hadisələrin mahiyyətini tam izah etməyə kifayət etmir. Tarixi kontekstdə aparılan istənilən müqayisənin müəyyən məhdudiyyətləri var. Hadisələrin mahiyyətini dolğun, aydın və obyektiv şəkildə dərk etmək üçün müxtəlif dövrlər arasında paralellər aparmaq yalnız yardımçı vasitə rolunu oynaya bilər. </b>Bu seçkilərdə demokratların ən böyük uğurlarından biri ölkənin əhalisinin sayına və iqtisadi potensialına görə ikinci ən böyük ştatı olan Texasda qubernatorluq uğrunda mübarizədə qalib gəlmələri idi. İndi siyasi analitiklər kinayə ilə bildirirlər ki, bunu yalnız Tramp bacara bilərdi. Tramp isə özünəməxsus tərzdə danışmaqda davam edir və hətta iddia edir ki, onun adı seçki bülletenində olsaydı, respublikaçılar qalib gələcəkdilər.</p> <p><b>Əslində, burada əsas məsələ Respublikaçılar Partiyasının daxilində baş verən ideoloji parçalanma və onun siyasi identikliyinin dəyişməsidir. MAGA – “Make America Great Again” (Amerikanı yenidən böyük edək) şüarı ətrafında birləşən siyasi hərəkat Respublikaçılar Partiyasının ənənəvi ideoloji istiqamətini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdirib. Bir vaxtlar klassik mühafizəkar dəyərləri, institusional sabitliyi və beynəlxalq müttəfiqlik sistemini müdafiə edən respublikaçılar indi getdikcə daha çox Trampın şəxsi siyasi xətti ətrafında təşkilatlanmış qüvvəyə çevrilirlər.</b></p> <div><b><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/83f185839a12b700e512fa2ee7f886ce/ac2ef138-99cf-4ab6-bd73-efa1b2e5cfae.jpg" alt=""></b></div> <p><b> </b></p> <p><i>Bu proses partiyanın daxilində ciddi ziddiyyətlər yaradır. Trampı dəstəkləyənlərlə ənənəvi respublikaçı siyasi xəttin tərəfdarları arasında dərinləşən fikir ayrılıqları və qarşıdurmalar gələcəkdə partiyanın bütövlüyü üçün daha böyük təhlükəyə çevrilə bilər. Bu mənada Tramp sanki respublikaçıların daxilinə yerləşdirilmiş Troya atı rolunu oynayaraq partiyanı içəridən parçalayır. O, partiyanın siyasi gücünü artırmaq iddiası ilə çıxış etsə də, əslində, onun tarixi ideoloji əsaslarını sarsıdır. Riçard Niksonun 1974-cü ildə istefası ilə nəticələnən siyasi böhran belə Respublikaçılar Partiyasının indiki səviyyədə ideoloji sarsıntı keçirməsinə səbəb olmamışdı.</i></p> <p><b>Respublikaçıların çətin vəziyyətə düşdüyünü görən demokratlar onların daxili birliyini daha ciddi sınağa çəkirlər. Müdafiə naziri Pit Heqset ətrafında yaranan mübahisələr və siyasi təzyiqlər gələcəkdə Tramp administrasiyasının digər nümayəndələrinə qarşı da oxşar siyasi kampaniyaların təkrarlanmasının mümkünlüyünə işarə edir. </b>Şübhəsiz ki, demokratlar respublikaçıların Konqresdəki həmrəyliyini yoxlamaqla yanaşı, gələcək siyasi qarşıdurmalar üçün də zəmin hazırlayırlar. Bununla belə, respublikaçıların bütün hallarda vahid mövqe nümayiş etdirəcəklərini söyləmək çətindir. Partiyadaxili ziddiyyətlərin dərinləşməsi müəyyən məqamlarda siyasi qərarların qəbuluna və administrasiyanın fəaliyyətinə də təsir göstərə bilər.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/83f185839a12b700e512fa2ee7f886ce/8e7d1252-9681-4c28-b7a2-e01caf5b30eb.jpg" alt=""></div> <p><b>Trampın komandasında təmsil olunan şəxslər ümumi vəziyyətin getdikcə daha da mürəkkəbləşəcəyini artıq anlayırlar. Vitse-prezident JD Vensin gələcək prezidentlik perspektivləri ilə bağlı siyasi ambisiyaları onun Trampdan müəyyən məsafə saxlamaq istəyini göstərir.</b> Vens özünü yalnız Trampın siyasi varisi kimi deyil, həm də müstəqil baxışları və siyasi mövqeyi olan fiqur kimi təqdim etməyə çalışır. Dövlət katibi Marko Rubionun yanaşması isə məsələyə daha geniş tarixi və geosiyasi kontekstdən baxdığını göstərir. Onun Afinadakı çıxışında Qərb sivilizasiyasının böhranına toxunması təsadüfi deyil. Çünki Trampın siyasəti Qərbin daxili birliyini, transatlantik münasibətləri və ortaq siyasi dəyərlər sistemini ciddi şəkildə sarsıdır.</p> <p>Əslində, burada söhbət yalnız bir prezidentin siyasi davranışlarından və idarəçilik üslubundan getmir. Daha fundamental məsələ ABŞ-ın qlobal hegemonluğunun gələcək taleyi ilə bağlıdır. Trampın sərt ritorikasına, güc nümayişinə və ABŞ-ın beynəlxalq nüfuzunu artırmaq iddialarına baxmayaraq, onun həyata keçirdiyi siyasətin nəticələri ölkənin beynəlxalq mövqelərini zəiflətmək təhlükəsi yaradır. Avropa ilə münasibətlərdə artan gərginlik, Yaxın Şərqdə dəyişən geosiyasi maraqlar, Asiyada Çinlə rəqabətin yeni mərhələyə qədəm qoyması və digər regionlarda təsir imkanlarının yenidən bölüşdürülməsi Vaşinqton qarşısında mürəkkəb problemlər yaradır. ABŞ-ın Avropa və Kanada kimi ənənəvi tərəfdaşlarından siyasi məsafə saxlaması isə Qərbin vahid geosiyasi mərkəz kimi fəaliyyət göstərmək imkanlarına ciddi zərbə vurur.</p> <p><i>Beləliklə, Trampın fəaliyyəti beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verə biləcək daha genişmiqyaslı transformasiyanın tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilməlidir. Qarşıdakı dövrdə süni intellektin yaratdığı texnoloji dəyişikliklər fonunda ABŞ-Çin rəqabətinin yeni mərhələsi, Qərb dünyasının daxili ziddiyyətləri və formalaşmaqda olan yeni geostrateji ittifaqlar gələcək dünya nizamının əsas konturlarını müəyyənləşdirəcək. Bu proseslər ABŞ-ın qlobal liderliyinin gələcək perspektivləri baxımından da həlledici əhəmiyyət daşıyı</i>r.</p> <p>Deməli, yekun olaraq qarşımızda iki mühüm sual dayanır: Görəsən, Tramp öz davranışları ilə köhnə siyasi ənənələri dağıdaraq ABŞ-ın qlobal liderliyini qorumaq və onu yeni mərhələyə daşımaq üçün fərqli siyasi model formalaşdırır, yoxsa qeyri-ənənəvi və ziddiyyətli idarəçilik metodu ilə ABŞ-ın hegemonluğunu tənəzzülə sürükləyir?</p> <p><b>Əlbəttə, bu sualın cavabını yalnız Trampın prezidentlik fəaliyyəti deyil, bütövlükdə Qərb sivilizasiyasının qarşıdakı tarixi mərhələdə hansı siyasi kursu seçəcəyi və dəyişən dünya reallıqlarına necə uyğunlaşacağı müəyyən edəcək.</b></p> <p><b>Vaqif Nəsibov</b></p> <p><b>“AzPolitika.info”</b></p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>ABŞ-nin qorxulu Xəzər planı - Azərbaycana təhlükə</title>
<link>https://xtv.az/gundem/264-ab-nin-qorxulu-xzr-plan-azrbaycana-thluk.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/gundem/264-ab-nin-qorxulu-xzr-plan-azrbaycana-thluk.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/gundem/264-ab-nin-qorxulu-xzr-plan-azrbaycana-thluk.html</guid>
<pubDate>Thu, 12 Nov 2026 12:07:59 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/a20a891a9dd1491f44972599e9054cd8.png" type="image/png" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/a20a891a9dd1491f44972599e9054cd8.png" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/a20a891a9dd1491f44972599e9054cd8.png" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <h3><b>Mərkəzi Komandanlıq İranın silah daşımasının qarşısını almağa hazırlaşır - regionu nə gözləyir?</b></h3> <p><b>ABŞ Mərkəzi Komandanlığının (CENTCOM) rəhbəri admiral Bred Kuper İranın quru sərhədləri və Xəzər dənizi vasitəsilə silah daşınmasının qarşısını almaq məqsədilə xüsusi əməliyyat qrupunun yaradılması barədə göstəriş verib.</b></p> <p>CENTCOM-un məlumatına görə, “Iron Gate” (“Dəmir qapı”) adlandırılan yeni struktur ABŞ-nin digər dövlət qurumları ilə koordinasiyalı şəkildə fəaliyyət göstərəcək. Onun əsas vəzifəsi İranın quru sərhədləri və Xəzər dənizi vasitəsilə müasir silah sistemlərinin, ikili təyinatlı texnologiyaların, sanksiyalara məruz qalan materialların və qanunsuz gəlirlərin daşınmasının qarşısını almaqdır. Qrupun fəaliyyətində ABŞ Maliyyə Nazirliyi, Dövlət Departamenti, Ədliyyə Nazirliyi və kəşfiyyat strukturlarının nümayəndələrinin də iştirak edəcəyi bildirilir.</p> <p>“Reuters” agentliyi qeyd edir ki, bu əməliyyat qrupunun yaradılması ABŞ-nin İrana təzyiqi gücləndirmək üçün yeni yollar axtardığını göstərir. Xatırladaq ki, Xəzər dənizinin sahilində beş dövlət yerləşir: Rusiya, İran, Azərbaycan, Qazaxıstan və Türkmənistan. 2018-ci ildə imzalanmış Xəzər dənizinin hüquqi statusu haqqında Konvensiyaya əsasən, Xəzərdə sahilyanı olmayan dövlətlərin silahlı qüvvələrinin iştirakı qadağandır, təhlükəsizlik məsələləri isə beş sahilyanı dövlətin səlahiyyətindədir.</p> <p><b>Rusiyalı ekspert, Rusiya Xalqlar Dostluğu Universitetinin (RUDN) İqtisadiyyat fakültəsinin müəllimi və Rusiya Hökuməti yanında Maliyyə Universitetinin eksperti Fərhad İbrahimov “Svobodnaya Pressa”ya deyib ki, Vaşinqton İranı hərbi yolla istədiyi nəticəyə gətirə bilmədiyindən bu dəfə onun iqtisadi və logistika imkanlarını məhdudlaşdırmağa çalışır. Ekspertin fikrincə, ABŞ-nin məqsədi İranın beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarını nəzarətə götürmək və ölkənin xarici ticarət əlaqələrini zəiflətməkdir. Bu strategiyanın hazırlanmasında ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessentin də mühüm rol oynadığını deyən ekspert hesab edir ki, Vaşinqton İranın iqtisadiyyatına təzyiq göstərməklə Tehranın güzəştə getməsinə nail olmaq istəyir.</b></p> <p>Ekspert bildirib ki, Vaşinqtonun bu addımı təkcə İrana deyil, həm də Xəzəryanı dövlət olan Rusiyanın regional maraqlarına yönəlmiş çağırışdır. Azərbaycanın mövqeyinə gəlincə, “Svobodnaya Pressa”nın Xəzəryanı digər dövlətlərin bu məsələyə münasibəti barədə sualını cavablandıran ekspert bildirib ki, Qazaxıstanın, xüsusilə də, gərginliyin azaldılmasına və sülhə çağırış etməsi gözləniləndir. Ekspert Azərbaycanın isə daha ehtiyatlı mövqe tutmağa çalışacağını düşünür. Onun sözlərinə görə, Bakı ilə Donald Tramp arasında münasibətlər hazırda normal mərhələdədir və Azərbaycan bu amili nəzərə alacaq.</p> <p>Bununla belə, ekspert iddia edir ki, Vaşinqton Xəzəryanı dövlətlərin mövqeyini ciddi şəkildə nəzərə almağa meyilli deyil. O, ABŞ-nin İranla bağlı siyasətində regional təhlükəsizlik risklərinin, o cümlədən Xəzər hövzəsində yarana biləcək fəsadların lazımi səviyyədə qiymətləndirilmədiyini bildirib. Ekspertin qənaətinə görə, İranla qarşıdurmanın genişlənməsi təkcə Tehran və Moskvanın deyil, bütün Xəzəryanı dövlətlərin maraqlarına toxuna biləcək nəticələr doğura bilər.<br><br></p> <p><b>Professor Elxan Mirzəyevin “Yeni Müsavat”a bildirdiyinə görə, burada Xəzəryanı ölkələr üçün risklər meydana çıxır. Mütəxəssis hesab edir ki, əgər ABŞ bu təşəbbüsü yalnız kəşfiyyat və diplomatik koordinasiya səviyyəsində saxlamasa, yəni dəniz və quru nəqliyyatına nəzarət tədbirlərini genişləndirsə, onda Xəzər hövzəsi böyük dövlətlərin qarşıdurmasının yeni istiqamətinə çevrilə bilər:</b> “Mən rəsmi məlumata da diqqət yetirdim və məlum olur ki, struktur təxminən 20 hərbi və mülki əməkdaşdan ibarətdir. Yəni geniş bir heyət deyil. Onlar hazırda Florida ştatında yerləşib və İranın quru sərhədləri, həmçinin Xəzər dənizi ilə əlaqəli təchizat şəbəkələrini hədəfləyir. Amma nəzərə almaq lazımdır ki, bu, hərbi qüvvə deyil. Söhbət təchizat şəbəkələrini aşkarlamaqdan gedir. O baxımdan Xəzərin böyük bir eskalasiya hövzəsinə çevriləcəyinə inanmıram”.</p> <p><b>İranın təchizat şəbəkələrinə qarşı təzyiq göstərilməsi ilə Xəzər dənizində tamamilə fərqli geosiyasi nəticələr yaranacağını proqnozlaşdıran professor, ABŞ-nin belə bir addım atacağını gözləmir:</b> “Mənə elə gəlir ki, ABŞ-nin narahatlığı yalnız İranın hərbi ehtiyacları deyil, həm də Rusiyanın bu münasibətlərdəki roludur. Çünki Fars körfəzi və Hörmüz boğazında təzyiq artdıqda İranın şimal istiqamətindəki logistika əlaqələri daha çox əhəmiyyət qazanacaq. ABŞ də bunu hesablamış ola bilər. Amma ABŞ Xəzərə hərbi qüvvə yerləşdirə bilməz. Bununla bağlı konvensiya var və xarici güclərin hərbi qüvvələrini yerləşdirməyi istisna edir. Lakin bütövlükdə nəzarət mexanizmi yaratmaq istəyi müəyyən narahatlıq yaradır. Azərbaycan Xəzərdə hər hansı qarşıdurmanın tərəfdarı deyil. Azərbaycan ABŞ ilə təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq münasibətlərini inkişaf etdirir. Digər tərəfdən, İranla uzun quru sərhədinə malikdir və qonşuluq münasibətlərinin sabit qalmasında maraqlıdır. Amma İranın siyasi və informasiya müstəvisində Azərbaycana qarşı əsassız ittihamları arta bilər. Xüsusilə həssas məsələ Azərbaycanın ABŞ-nin bu təşəbbüsünə hər hansı formada dəstək verib-verməməsi ilə bağlı olacaq. Təbii ki, Azərbaycan iştirak etməyəcək, amma Tehran rejimi yalan danışmaqdan bu gün də əl çəkmir”.</p> <p><b>Onun dediyinə görə, Azərbaycanın Xəzər sahilində yerləşməsi və İranla quru sərhədinin olması onu regional gərginlikdən tam kənarda saxlamağa imkan vermir:</b> “Bununla belə, ABŞ-nin elan etdiyi təşəbbüs Azərbaycanın ərazisindən hərbi əməliyyatlar üçün istifadə olunacağını göstərmir. ABŞ bu təşəbbüslə İranın hərbi potensialını zəiflətmək istəyir, lakin Xəzərdə Rusiyanın maraqlarına toxunmadan buna nail olmaq asan olmayacaq. Azərbaycan üçün əsas məsələ isə ABŞ-Rusiya-İran rəqabətində öz ərazisinin və Xəzərdəki suveren hüquqlarının qorunmasıdır”.</p> <p><b>Emil SALAMOĞLU,</b><br><b>“Yeni Müsavat”</b></p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Putinin ölümündən sonra QİYAMƏT QOPACAQ? – ABŞ-dan qorxunc ssenari</title>
<link>https://xtv.az/dunya/262-putinin-olumundn-sonra-qiyamt-qopacaq-ab-dan-qorxunc-ssenari.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/dunya/262-putinin-olumundn-sonra-qiyamt-qopacaq-ab-dan-qorxunc-ssenari.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/dunya/262-putinin-olumundn-sonra-qiyamt-qopacaq-ab-dan-qorxunc-ssenari.html</guid>
<pubDate>Thu, 12 Nov 2026 01:28:02 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/2873e6522e1682522674c7ae8e049d5f.png" type="image/png" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/2873e6522e1682522674c7ae8e049d5f.png" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/2873e6522e1682522674c7ae8e049d5f.png" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <p>Amerikanın nüfuzlu RAND analitik mərkəzi Rusiyanın gələcəkdə NATO ilə genişmiqyaslı müharibəyə başlaya biləcəyi barədə diqqətçəkən ssenari hazırlayıb. Ssenarinin ən sensasiyalı məqamı isə Vladimir Putinin 2027-ci ilin yanvarında ölməsi, onun yerinə keçmiş FSB generalının hakimiyyətə gəlməsi və üç il sonra Avropada böyük müharibənin başlanmasıdır.</p> <p>Musavat.com xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, RAND ekspertlərinin hazırladığı hipotetik ssenariyə əsasən, <b>Putinin ölümü Rusiya ilə Qərb arasında qarşıdurmanı dayandırmır, əksinə, hadisələr 2030-cu ildə NATO ilə birbaşa hərbi toqquşmaya gətirib çıxarır.</b></p> <p><b>Putindən sonra hakimiyyətə FTX generalı gəlir</b></p> <p>Ssenariyə görə, Putin 2027-ci ilin yanvarında təbii səbəblərdən vəfat edir. Kremldə hakimiyyət uğrunda mübarizə başlayır və nəticədə keçmiş FTX generalı mart ayında prezident postunu tutur.</p> <p>Yeni rəhbər hakimiyyətini möhkəmləndirmək üçün həmin ilin aprelində Ukraynada atəşkəsə razılaşır. ABŞ, Böyük Britaniya və digər Avropa dövlətlərinin vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşma müqabilində Rusiyaya qarşı sanksiyaların bir hissəsi yumşaldılır.</p> <p>Lakin Moskva Ukrayna ilə bağlı əsas məqsədlərindən imtina etmir. Sülh danışıqları dalana dirənir, müharibə dondurulmuş münaqişəyə çevrilir. Kreml isə ordunun döyüş qabiliyyətinin bərpasına başlayır.</p> <p>2028-ci ildə yeni prezident Putinin yaxın çevrəsini hakimiyyətdən uzaqlaşdıraraq özünə sadiq şəxslərlə əvəz edir. Bununla belə, iqtisadi böhran və Ukrayna müharibəsindəki ağır itkilər Rusiyada narazılığı gücləndirir.</p> <p><b>2030-cu ildə Rusiya Estoniyaya hücum edir</b></p> <p>RAND-ın ssenarisində dönüş nöqtəsi 2029-cu ildə baş verir. Cənubi Amerikada yaranan böhran ABŞ administrasiyasının diqqətini yayındırır və Vaşinqton Avropadakı hərbi mövcudluğunu azaldır.</p> <p>Bundan istifadə edən Moskva NATO-nun birliyini sınağa çəkmək qərarına gəlir.</p> <p>2030-cu ilin mayında Rusiya Estoniyanın çoxsaylı rusdilli əhalisinin yaşadığı Narva şəhərində etirazları qızışdırır. İğtişaşlardan sonra Kreml rus əhalisinin təhlükəsizliyini qorumaq bəhanəsi ilə Estoniyaya qoşun yeridir.</p> <p>Rusiya rəhbərliyi NATO-nun hərbi cavab verməyəcəyini düşünür. Lakin hesablamalar özünü doğrultmur.</p> <p><b>NATO kollektiv müdafiə haqqında 5-ci maddəni işə salır və Rusiya ilə birbaşa müharibəyə başlayır.</b></p> <p><b>Britaniya Rusiyanın əsas hədəfinə çevrilir</b></p> <p>Ssenariyə əsasən, 2030-cu ilin iyununda döyüşlər genişmiqyaslı müharibəyə çevrilir.</p> <p>Rusiya Şpitsbergen arxipelaqını və Norveçin şimalını təhdid edir, sualtı qayıqları Şimali Atlantikaya çıxmağa çalışır.</p> <p>Moskvanın əsas hədəflərindən biri isə Böyük Britaniya olur.</p> <p>Rusiya Britaniyaya qarşı kiberhücumlar, diversiyalar və hava zərbələri həyata keçirir. İlk hədəflər sırasında hərbi aerodromlar, limanlar, radar stansiyaları və komanda-idarəetmə mərkəzləri yer alır.</p> <p><b>Moskva qələbə elan edib atəşkəs istəyir</b></p> <p>2030-cu ilin noyabrına doğru Rusiya prezidenti sürətli qələbə qazana bilmədiyi üçün ölkə daxilində ciddi təzyiqlərlə üzləşir.</p> <p>Bundan sonra Kreml Narva şəhərinin və Estoniyanın İda-Viru bölgəsinin böyük hissəsinin işğalını qələbə kimi təqdim edərək NATO-ya atəşkəs təklif edir.</p> <p>Tərəflər atəşkəsə razılaşsalar da, sülh danışıqları aylarla uzanır.</p> <p><b>RAND: Bu, proqnoz deyil, mümkün ssenarilərdən biridir</b></p> <p>Amerikalı analitiklər xüsusi vurğulayırlar ki, təsvir edilən hadisələr gələcəklə bağlı qəti proqnoz deyil, mümkün inkişaf variantlarından yalnız biridir.</p> <p>Ssenarinin əsas məqsədi Böyük Britaniyanın belə bir müharibəyə hazırlığını qiymətləndirməkdir.</p> <p>Ekspertlər London hökumətinə kritik infrastrukturun qorunması, kiberhücumlara qarşı müdafiə, səfərbərlik, hava hücumları, kosmosda mümkün hərbi qarşıdurma və nüvə çəkindirməsi ilə bağlı tövsiyələr təqdim ediblər.</p> <p>Beləliklə, RAND-ın araşdırmasında diqqətçəkən əsas fikir budur: <b>Putinin hakimiyyətdən getməsi Rusiyanın NATO ilə qarşıdurmasının avtomatik olaraq başa çatacağı anlamına gəlmir. Əksinə, yeni hakimiyyətin daxili zəifliyini xarici hərbi avantüra ilə kompensasiya etməyə çalışması daha böyük müharibə təhlükəsi yarada bilər.</b></p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>Sammitdə üç türk lideri arasında səmimi anlar – FOTOLAR</title>
<link>https://xtv.az/gundem/257-sammitd-uc-turk-lideri-arasnda-smimi-anlar-fotolar.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/gundem/257-sammitd-uc-turk-lideri-arasnda-smimi-anlar-fotolar.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/gundem/257-sammitd-uc-turk-lideri-arasnda-smimi-anlar-fotolar.html</guid>
<pubDate>Thu, 12 Nov 2026 01:14:36 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/8227b09e-9c25-47d6-af2f-8e39ec9806d3_740.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/1686d67a3516a0cf2395be5907a9d41e/0b3e970e-2561-4499-b7f0-87b14d9ebb3c.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/1686d67a3516a0cf2395be5907a9d41e/5b0b84cd-ab53-4af3-9ff4-d4fd7e69b8cc.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/1686d67a3516a0cf2395be5907a9d41e/bc7de3bb-179c-4d2d-8188-69d41de3e6c1.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/8227b09e-9c25-47d6-af2f-8e39ec9806d3_740.jpg" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/8227b09e-9c25-47d6-af2f-8e39ec9806d3_740.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <p><b>Xəbər verdiyimiz bu gün Antalyada Ekspo Mərkəzində BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının Tərəflər Konfransının 31-ci sessiyasının (COP31) Liderlər Sammiti keçirilir.</b> Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevi qarşılayıblar.</p> <p><b>"AzPolitika" sammitdə Azərbaycan Prezidentinin Türkiyə və Özbəkistan liderləri ilə söhbəti zamanı çəkilmş səmimi görüntülərini təqdim edir:</b></p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/1686d67a3516a0cf2395be5907a9d41e/0b3e970e-2561-4499-b7f0-87b14d9ebb3c.jpg" alt=""></div> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/1686d67a3516a0cf2395be5907a9d41e/5b0b84cd-ab53-4af3-9ff4-d4fd7e69b8cc.jpg" alt=""></div> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/1686d67a3516a0cf2395be5907a9d41e/bc7de3bb-179c-4d2d-8188-69d41de3e6c1.jpg" alt=""></div>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>DANIŞIQLAR BİTDİ:NƏTİCƏ AÇIQLANDI - Zelenski niyə Trampın planına qarşı çıxdı? (Yenilənib)</title>
<link>https://xtv.az/gundem/256-daniiqlar-bitdintic-aciqlandi-zelenski-niy-trampn-planna-qar-cxd-yenilnib.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/gundem/256-daniiqlar-bitdintic-aciqlandi-zelenski-niy-trampn-planna-qar-cxd-yenilnib.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/gundem/256-daniiqlar-bitdintic-aciqlandi-zelenski-niy-trampn-planna-qar-cxd-yenilnib.html</guid>
<pubDate>Wed, 11 Nov 2026 16:34:11 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/33254933-d1c3-460d-a734-5fb7721a7647_740.webp" type="image/webp" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/0ef11773-6d22-4896-ac2d-19e6e69c9de8.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/24477ec4-2960-432a-8474-f6001b7dc002.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/35066b18-21de-4315-919b-e3af342b2680.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/df1722f8-fe50-43d3-9675-34bab136ede2.jpg" type="image/jpeg" />
<enclosure url="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/ddd9eceb-925f-45e6-af1b-bb52d0cb3d81.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/33254933-d1c3-460d-a734-5fb7721a7647_740.webp" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/33254933-d1c3-460d-a734-5fb7721a7647_740.webp" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a></p> <p><b>Trampın adamları nə üçün yenidən Putinin qəbuluna g</b><b>edir?</b></p> <p><b>Rusiya, ABŞ və Ukrayna arasında iki günlük üçtərəfli danışıqlar bu gün Əbu-Dabidə başa çatıb.</b></p> <p><b>“AzPolitika”</b> xəbər verir ki, danışıqlardan sonra jurnalistlərin qarşısına çıxan Rusiya nümayəndə heyətinin başçısı və Rusiya Prezidentinin köməkçisi Vladimir Medinski bəzi açıqlamalar verib.</p> <p>Onun dediklərindən belə çıxır ki, əsas real nəticə hələlik növbəti əsir mübadiləsilə bağlıdır. Görüşdə tərəflər genişmiqyaslı əsir mübadiləsi barədə razılığa gəliblər. Eyni zamanda, Medinski deyib ki, gələcək işlər üçün əsas yaradılıb və təmaslar davam edəcək.</p> <p><i>"Amerika tərəfinin iştirakı ilə mövqelərimizi bölüşdük; bəzi sahələrdə qarşılıqlı anlaşma tapdıq, digərlərində isə tapmadıq. Və bu söhbət mütləq davam edəcək”,</i> - deyə Medinski bildirib.</p> <p><b>O qeyd edib ki, Avropada təhlükəsizlik arxitekturası məsələsi də həll olunmalıdır: </b>"Uzun illər keçib və nəhayət, bu məsələ sürət qazanıb, onun həll edilməli olduğu anlaşılıb".</p> <p><b>Onun sözlərinə görə, Ukraynadakı münaqişədən sonra nə baş verəcəyi ilə bağlı sualın qoyuluşu düzgündür</b>.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/0ef11773-6d22-4896-ac2d-19e6e69c9de8.jpg" alt=""></div> <p><i>"Dünyanın yeni, müasir, yenilənmiş təhlükəsizlik sisteminə - ədalətli və heç bir ölkəyə zərər verməyən bir sistemə ehtiyacı var. Biz bunun üzərində işləyəcəyik", </i>- deyə Medinski əlavə edib.</p> <p><b>Bununla yanaşı, Rusiya nümayəndə heyəti bu günlərdə BƏƏ-də olan Avropa nümayəndələri ilə əlaqə saxlamayıb.</b></p> <p><i>"Xeyr, biz onlarla əlaqə saxlamadıq; onların buradakı statusunu həqiqətən başa düşmürük. Danışıqlar üçtərəflidir", </i>- deyə Medinski bildirib.</p> <p>O, həmçinin Rusiyanın Avropa ölkələrindən heç bir sülh təşəbbüsü almadığını qeyd edib. "Avropa ölkələrindən heç bir sülh təşəbbüsü, heç bir sülh təklifi almamışıq. Buna görə də nəyi müzakirə edəcəyimiz bəlli deyil. Əgər onlar buraya turist kimi gəliblərsə, qoy otelin barında ünsiyyət qursunlar", - deyə Rusiya nümayəndə heyətinin rəhbəri bildirib.</p> <p>Donald Trampın kürəkəni Cared Kuşnerin sözlərinə görə isə o, Stiv Uitkoffla birgə sabah Vladimir Putinlə görüşmək üçün Moskvaya gedəcək.</p> <p>O qeyd edib ki, üçtərəfli danışıqlar zamanı tərəflər həlli ən çətin olacaq ərazi məsələləri də daxil olmaqla mürəkkəb məsələləri müzakirə ediblər. Kuşnerin dediyinə görə, ABŞ Avropa nümayəndələrini də danışıqlar formatına cəlb etməyə çalışır.</p> <p><b>Qeyd edək ki, Əbu-Dabidəki üçtərəfli danışıqlar birinci gün 4,5 saat, ikinci gün isə iki saatdan da az davam edib.</b></p> <p>***</p> <p><b>“Mənim işim Trampı xoşbəxt etmək deyil!”</b></p> <p><b>Ukrayna və Rusiya arasında Əbu-Dabidə 10 noyabrda başa çatan danışıqların birinci günü heç bir nəticə verməyib.</b></p> <p><b>“AzPolitika</b>” xəbər verir ki, bu barədə Fransanın "Le Monde" qəzeti məlumat yayıb.</p> <p>Xatırladaq ki, dünən doqquz aylıq fasilədən sonra, Ukrayna və Rusiya, Donald Trampın fəal iştirakı ilə ABŞ-nin nəzarəti altında olan proses çərçivəsində üzbəüz danışıqları bərpa ediblər.</p> <p><b>Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski dünən başa çatan müzakirələri "konstruktiv" adlandırsa da, atəşkəs təkliflərinə qarşı çıxan Rusiya nümayəndə heyəti görüşün nəticəsi ilə bağlı ümumiyyətlə, şərh verməyib.</b></p> <p>Qərb mediasının yazdığı kimi, dörd saatlıq müzakirələrdən sonra tərəflər heç bir nəzərəçarpacaq irəliləyiş əldə etməyiblər. Moskva birmənalı olaraq, Ukrayna və müttəfiqlərinin tələb etdiyi atəşkəsə müqavimət göstərməyə davam edib.</p> <p>Görünən odur ki, tərəflər əvvəlki mövqelərindən çəkilmək niyyətində deyillər. Danışıqların ilk gününün sonunda Zelenski bildirib ki, Ukrayna Rusiya ilə razılaşma müqabilində Rusiya qoşunlarının ələ keçirə bilmədiyi Donbasın bir hissəsini Rusiyaya təslim etməyə hazır deyil. ABŞ Prezidenti Donald Tramp son açıqlamalarında buna eyham vururdu və sülh üçün Ukraynanın sərhədlərinin dəyişəcəyini bildirirdi.</p> <p><b>Bu arada “The Telegraph” da xəbər yayıb ki, Ukrayna ABŞ-nin Rusiyanı razı salmaq üçün irəli sürdüyü sərhədlərin yenidən çəkilməsi təklifini rədd edib.</b></p> <div><b><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/24477ec4-2960-432a-8474-f6001b7dc002.jpg" alt=""></b></div> <p><b> </b></p> <p><b>ABŞ-yə gəlincə, Tramp administrasiyası yenə də “hər şeyin yaxşı getdiyi” barədə təəssürat yaratmaqda davam edir. </b>Ağ Ev sadəcə, danışıqlar faktının özündən məmnundur. Tramp administrasiyası görüşün özünü alqışlayır.</p> <p><b>ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, Vaşinqton Rusiya və Ukrayna nümayəndələrini danışıqlar masasında bir araya gətirə bilən yeganə ölkə olaraq qalır. </b>Yəni, bir növ Vaşinqton üçün vacib olan “prosesin özü”dür və Ağ Ev bununla “fəxr edir”.</p> <p><b>Rubionun sözlərinə görə, Tramp müharibənin bitməsini özünün prioritetlərindən biri kimi elan edib, baxmayaraq ki, o, bu vəzifənin mürəkkəbliyini və innovativ həllər axtarmağın zəruriliyini də qəbul edir.</b></p> <p><i>Tramp isə Rusiya ilə böyük bir razılaşma əldə etməyə çalışdığını bəyan edir və təbii ki, bu razılaşmada Ukraynanın beynəlxalq hüquqdan və milli suverenliyindən irəli gələn maraqları ikinci, bəlkə də üçüncü dərəcəlidir</i>...</p> <p>Məlum olduğu kimi, Əbu-Dabidə də Amerika tərəfini Trampın xüsusi elçisi Stiv Uitkoff və ABŞ Prezidentinin kürəkəni Cared Kuşner təmsil edir. Onların diplomat deyil, iş adamları olduqları çoxdan məlumdur və buna görə də indiyə qədər danışıqların heç bir nəticə verməməsində bu amilin də rol oynadığını vurğulayanlar xeyli dərəcədə haqlıdırlar. Məhz bunun nəticəsidir ki, son aylarda Uitkoff və Kuşner Ukraynanı və Avropanı Rusiya ilə geniş iqtisadi əməkdaşlığın vacibliyinə inandırmağa çalışırlar. Ən absurd olanı isə odur ki, onlar bu əməkdaşlığı hətta müharibə bitmədən belə mümkün sayırlar.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/35066b18-21de-4315-919b-e3af342b2680.jpg" alt=""></div> <p>Xüsusilə, onlar enerji sektorunda mümkün razılaşmaları müzakirə ediblər. Bunların arasında Trampın Rusiya neftinə sanksiyalara baxmayaraq, 9 oktyabrda elan etdiyi Rusiya dizel yanacağının alınması ilə bağlı razılaşma da var.</p> <p><b>Avropanın təhlükəsizlik arxitekturası Avropasız müzakirə olunur...</b></p> <p><b>İndi Amerika rəsmiləri Rusiyanın maraqlarını nəzərə alacaq yeni bir Avropa təhlükəsizlik arxitekturası yaratmaqdan danışırlar. Maraqlıdır ki, bu müzakirələrdə Avropanın özü iştirak etmir. </b>Bu isə Moskvanın NATO-nu zəiflətmək və keçmiş Sovet İttifaqı coğrafiyasında, xüsusən də Ukraynada Rusiyanın təsir dairəsini bərpa etmək istəyini əks etdirir.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/df1722f8-fe50-43d3-9675-34bab136ede2.jpg" alt=""></div> <p>Avropa ölkələri Tramp administrasiyasının Ukraynanın təhlükəsizlik maraqlarından daha çox tələsik bir razılaşma əldə edilməsinə üstünlük verə biləcəyindən narahatdırlar. Almaniya, Fransa və Birləşmiş Krallıqdan olan nümayəndələr Amerika vasitəçiləri ilə vəziyyəti müzakirə etmək üçün Əbu-Dabiyə gəliblər. Onlar Vaşinqtonun Moskvaya əlavə güzəştlər təklif edə biləcəyindən narahatdırlar. Avropalılar hesab edirlər ki, əvvəlcə atəşkəs əldə edilməli, ardınca isə Ukrayna üçün Rusiyanın gələcək təcavüzünün qarşısını alacaq təhlükəsizlik zəmanətləri verilməlidir. Yalnız bundan sonra daha geniş bir razılaşma müzakirələri aparıla bilər.</p> <p><b>Lakin Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov avropalıların danışıqlarda iştirak etməməli olduğunu bildirib. Rusiya ümumiyyətlə, Avropanı danışıqlar masası arxasında görmək istəmir</b>. Nəticədə, Avropa nümayəndələri Abu-Dabidə ikinci dərəcəli rola keçiblər və nəticəyə ciddi təsir göstərə bilməyiblər.</p> <p>Lakin ABŞ-nin özündə Ağ Evin Avropanı təcrid edən, Rusiyanın maraqlarından çıxış edən və Ukraynanın mövqeyini zəiflədən siyasəti birmənalı qarşılanmır. Artıq Konqresdəki demokratlar Ukraynanın müdafiəsini zərbə altında qoyan hərəkətlərə görə Ağ Evdən cavab tələb edirlər.</p> <p><b>Tramp administrasiyasının bu məsələyə yanaşması tanınmış amerikalı ekspertlər və siyasətçilər arasında suallar doğuru</b>r. Məsələn, Beynəlxalq Böhran Qrupunun rəhbəri Komfort Ero, Konqres seçkilərinin nəticələrini nəzərə alaraq, Uitkoff və Kuşnerin fəaliyyətinin təftiş olunacağına işarə vurub. O deyib ki, onlar məlum səbəblərdən özlərini iş adamları deyil, sülhməramlılar kimi təqdim etməyə tələsirlər.</p> <p><b>Yeni tərkibdə Senatın Xarici Əlaqələr Komitəsinə sədrlik edəcəyi gözlənilən demokrat Kris Kuns da Amerika rəsmilərinin, eləcə də Trampın elçilərinin hərəkətlərini tənqid edib.</b> O, “Starlink” peyk şəbəkəsinin sahibi İlon Maskın, müdafiə naziri Pit Heqsetin və Ukraynanın özünü müdafiə etmək qabiliyyətindən məhrum edilməsində rol oynamış ola biləcək digər şəxslərin hərəkətlərinə görə məsuliyyət daşımalı olduqlarını bildirib. Kuns vurğulayıb ki, Konqres bu vəziyyəti araşdırmalıdır.</p> <p><b>“Biz ona etibar etməyə hazır deyilik”</b></p> <p><b>Bu danışıqların fonunda dünən Kopenhagenə gələn Zelenski danışıqlar prosesində Amerika və Avropanın iştirakının vacibliyini vurğulayıb</b>.</p> <div><img src="https://static.azpolitika.info/storage/news/1414b77686ef8bf68b1bfa8f2b61b200/ddd9eceb-925f-45e6-af1b-bb52d0cb3d81.jpg" alt=""></div> <p><b>Ukrayna Prezidentinin bu zaman Donald Trampın ünvanına səsləndirdiyi fikirlər Kiyevin ABŞ-nin “təşəbbüslərinə” münasibətinin göstəricisi olub. Zelenski deyib</b>: "Bu, nəzakətsiz səslənə bilər, amma mənim işim Trampı xoşbəxt etmək deyil. Mənim vəzifəm amerikalıları və avropalıları danışıqlara cəlb etmək üçün mümkün olan hər şeyi etməkdir."</p> <p>Zelenskinin bu açıqalması Kiyevin Trampın tələb etdiyi və reallıqda həm beynəlxalq hüquqa, həm də Ukraynanın milli, suveren maraqlarına zidd addımlara getməyəcəyinin, sərhədlərinin təcavüz nəticəsində dəyişdirilməsinə hüquqi razılıq verməyəcəyinin göstəricisidir.</p> <p><b>Zelenski Rusiya ilə razılaşma müqabilində Donbasın bir hissəsini Rusiyaya təhvil verməyə hazır olmadığını bildirib. Prezident Ukrayna əraziləri ilə bağlı Ukraynaya təzyiqlə bağlı suala belə cavab verib:</b> "Bu, rusiyalılarla danışıqlar aparmağın asan yoludur - bizi Donbasdan çıxmağa məcbur etmək, sonra isə razılaşma əldə etmək. Biz belə bir razılaşmaya hazır deyilik, çünki Putinə etibar etməyə hazır deyilik”.</p> <p><i>Digər tərəfdən danışıqlara növbəti dəfə Vladimir Medinski kimi birisini göndərən Moskvanın əvvəlki mövqeyindən və “danışıqlar xatirinə danışıqlar” taktikasından əl çəkmədiyi görünür. Bütün bunlar ABŞ administrasiyasının optimist bəyanatlarına rəğmən, Ukrayna münaqişəsində dalan vəziyyətinin qaldığını və yaxın zamanda bu dalandan çıxılacağının gözlənilmədiyini göstərir…</i></p> <p><b>E.Qüdrətoğlu</b></p> <p><b>“AzPolitika.info” </b></p>]]></content:encoded>
</item><item>
<title>NATO-da 20 ilin ən böyük hərbi islahatı: Bütün diqqət yalnız Rusiyaya qarşı müharibəyə yönəldilir</title>
<link>https://xtv.az/dunya/255-nato-da-20-ilin-n-boyuk-hrbi-islahat-butun-diqqt-yalnz-rusiyaya-qar-muhariby-yonldilir.html</link>
<pdalink>https://xtv.az/dunya/255-nato-da-20-ilin-n-boyuk-hrbi-islahat-butun-diqqt-yalnz-rusiyaya-qar-muhariby-yonldilir.html</pdalink>
<guid>https://xtv.az/dunya/255-nato-da-20-ilin-n-boyuk-hrbi-islahat-butun-diqqt-yalnz-rusiyaya-qar-muhariby-yonldilir.html</guid>
<pubDate>Wed, 11 Nov 2026 16:29:51 +0400</pubDate>
<category>index</category>

<enclosure url="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/933934156ef667a25654ea0a77ed6f43.jpg" type="image/jpeg" />
<content:encoded><![CDATA[<p><a href="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/933934156ef667a25654ea0a77ed6f43.jpg" class="highslide" target="_blank"><img src="https://xtv.az/uploads/posts/2026-11/medium/933934156ef667a25654ea0a77ed6f43.jpg" alt="" style="display:block;margin-left:auto;margin-right:auto;"></a><b>NATO ölkələri son iki onilliyin ən genişmiqyaslı hərbi planlaşdırma rezonansına start verərək bütün resurslarını tək bir ssenariyə — Avropada Rusiya təcavüzünün dəf edilməsinə yönəldir. </b><br><br><b> Musavat.com</b> xəbər verir ki, "Politico" nəşrinin Alyansdakı yüksək rütbəli diplomatik mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, NATO-nun 32 üzv dövləti hərbi doktrinada köklü dəyişiklikləri nəzərdə tutan yeni "Siyasi İstiqamət" (Political Direction) layihəsini müzakirə edir. Yeni strategiyaya əsasən, Alyans Şərqi tərəfdaşlıq, Yaxın Şərq və ya Afrikada lokal böhranların idarə olunması kimi regional missiyalardan imtina edir. Müttəfiqlərdən artıq eyni vaxtda həm Avropada böyük müharibəyə hazırlaşmaq, həm də xaricdəki lokal hərbi əməliyyatlara qoşun ayırmaq tələb olunmayacaq.<br><br>NATO-nun bütün canlı qüvvəsi, texnikası, raket arsenalları və maliyyə planlaşdırılması istisnasız olaraq Avropa qitəsinin kollektiv müdafiəsinə səfərbər ediləcək. <br><br>Qeyd olunur ki, bu strateji dönüş Alyansın Ukraynadakı müharibə təcrübəsindən çıxardığı acı nəticələrin birbaşa təzahürüdür.<br><br>NATO komandanlığı Rusiyanın hərbi-sənaye potensialının bərpa olunma sürətini nəzərə alaraq, yaxın illərdə Şərqi Avropa cinahında baş verə biləcək birbaşa hərbi toqquşmanı yeganə real təhlükə ssenarisi kimi qəbul edir və bütün müdafiə sənayesini "müharibə relslərinə" keçirir.</p>]]></content:encoded>
</item></channel></rss>