SOCAR enerji nəhənglərinin texnologiya yarışına qoşulur - FOTO

  • 13-01-2021, 11:35
  • 26
SOCAR enerji nəhənglərinin texnologiya yarışına qoşulur - FOTO


Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) yeni inkişaf strategiyası çərçivəsində layihələrə riskli yatırımlara başlamaq niyyətindədir. Bununla bağlı 2035-ci ilədək müddət üçün tərtib edilmiş strategiya hazırda hökumətin masası üzərindədir.

Strategiyanın təfərrüatı hələlik açıqlanmır. Məsələn, SOCAR-ın maliyyə dəstəyinin əcnəbi, yoxsa yerli startaplara, yaxud sırf enerji yönümlü, yoxsa daha geniş səpgili layihələrə istiqamətlənəcəyi bəlli deyil. Yəqin ki, sənəd qəbul ediləndən sonra bu və digər suallara aydınlıq gətiriləcək.

Bütövlükdə enerji şirkətlərində riskli yatırım bölmələrinin yaradılması dünyada xeyli geniş intişar tapıb. Buna misal olaraq “BP Ventures”, “Total Carbon Neutrality Ventures”, “Chevron Technology Ventures” gətirilə bilər. SOCAR da riskli yatırımlar vasitəsilə ölkədə və xaricdə elm-texnologiya tutumlu layihələri dəstəkləməklə yanaşı, öz fəaliyyətində də qabaqcıl texnologiyaların daha geniş tətbiqinə rəvac verə bilər. Həmçinin bir çox şirkətlər daha çox özlərinə gərək olan layihələrə vəsait yatırmağa üstünlük verir. Məsələn, “BP Ventures” istehsalatda zərərli tullantıları azaltmağa kömək edən layihələrə daha çox diqqət yetirir.

SOCAR-ın fəaliyyətində bu məqamı “Report”a şərh edən UNEC-in beynəlxalq iqtisadiyyat kafedrasının müdiri, professor Emin Qəribli də riskli yatırımların çox vaxt bazar iqtisadiyyatı baxımdan mühüm olan zamanın tələbi kimi qələmə verildiyini dilə gətirib:

“Məncə, burada dövlətin də üzərinə böyük iş düşür. Çünki məhz dövlət elm əsaslı istehsalatın inkişafında maraqlıdır. Riskli yatırımlar həmçinin rəqabətdə uğur qazanmağın da mühüm amili ola bilər”.

Geniş imkanlar vəd edən, sürətlə inkişaf edən maliyyə növü olan riskli yatırımlar koronavirus pandemiyası dövründə də geniş vüsət aldı. Belə ki, səhiyyə, mal və məhsul çatdırılması, təmassız ödənişlər, məsafəli iş və təhsil kimi məhdudiyyətlər şəraitində həyatı asanlaşdıran sahələrə böyük vəsaitlər yatırılmağa başladı.

Hərçənd pandemiya müəyyən dəyişikliklər gətirdi. Məsələn, dünyada başlanğıc yatırımları 2020-ci ilin üçüncü rübündə ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 32% azalaraq, cəmi 2,6 milyard ABŞ dolları, erkən yatırımlar isə 11% azalaraq, 19,3 milyard ABŞ dolları təşkil edib. Bütövlükdə ilkin yatırımların ən çox risk daşıdığını nəzərə alsaq, investorların hazırkı çətin dövrdə vəsaitlərini mümkün qədər sığortalamaq istəyi başa düşüləndir.

“SOCAR ölkə daxilində layihələrin vençur maliyyələşməsinə başlasa, yerli startap bazarına güclü təkan vermiş olar”

Əksinə, sonrakı mərhələ üçün yatırımların həcmi 24% artaraq, 48,1 milyard ABŞ dollara çatıb. Bu vəsaitlər artıq müəyyən qədər oturuşmuş, bazarda özünü doğrultmuş, səmərə dərəcəsi hesablana bilən şirkət və layihələrə yatırılıb. Hazırda riskli yatırımların 71%-i sonrakı mərhələ yatırımlarının payına düşürsə, ötən ilin müvafiq dövründə bu göstərici 58% olub.

Təkcə Azərbaycanın deyil, bütövlükdə regionun ən iri şirkəti olan SOCAR ölkə daxilində layihələrin vençur maliyyələşməsinə başlasa, yerli startap bazarına güclü təkan vermiş olar. Profesor E.Qəriblinin dediyi kimi, nəticədə istər enerji, istərsə də başqa sahələrdə texnoloji irəliləyişlərə nail oluna bilər. Ekspertin fikrincə, yeni texnoloji düzənə keçid mərhələsində olan Azərbaycanda riskli yatırımlar və bənzər mexanizmlər sayəsində elm və texnologiyalar daha da inkişaf edəcək.

“SOCAR nəzdində də riskli yatırımlarla məşğul olan qurumun yaradılmasına çox şadam. Neft sənayesi ilə yanaşı, başqa bir çox sahələrdə də fəaliyyət göstərən şirkət iqtisadiyyatın bir sıra sahələrinə də töfhələr verir. Həmçinin SOCAR uzun müddətdir müxtəlif elmi layihələr üçün qrant ayırıb”, - deyə profesor Qəribli bildirib.

Qeyd edək ki, hazırda Azərbaycanda startaplar üçün maliyyə mənbələri elə də çox deyil. Uzun illərdir uğurlu fəaliyyət göstərən “Khazar Ventures”dan savayı son vaxtlar Türkiyənin “Boghazichi Ventures” şirkəti də bazara daxil olsa da, bazarın həcmi çox geniş olduğundan maliyyəyə əli çatmayan startaplar bankdan kredit götürmək, ya da özəl investor tapmaq məcburiyyətində qalır. Banklar krediti yüksək faizlə verir, özəl sərmayədarın isə irəli sürəcəyi şərtlərin məqbul olacağı şübhəlidir.

Profesor E.Qəribli startaplara malyyyə ayırmağın banklara sərf etmədiyi qənaətindədir. Həmçinin “Hajinski Naghiyev” məsləhətçi şirkətinin təsisçisi Cəlal Nağıyev də “Report”la söhbəti zamanı qeyd edib ki, hər bir startap bank üçün yüksək risk daşıyır, yəni burada böyük qazanc da əldə etmək, böyük zərərlə də üzləşmək mümkündür: “Statistikaya görə, hər 10 startapın biri uğur qazanır, amma həmin o uğurlusunun gəlir səviyyəsi bank faizindən dəfələrlə artıq olur. Hərçənd banklar bu cür riskə gedə bilmir”.

Ekspertin qeyd etdiyinə görə, banklar fəaliyyət göstərərək gəlir gətirən hər hansı şirkətin aktiv və passivlərini araşdıraraq, ona qaytara biləcəyi güman etdiyi kredit ayırır:

“Bu yolla banklar riski azaldırlar. Startaplarla bağlı isə ətraflı maliyyə vs. hesabatlar olmur. Ona görə də hər hansı özəl sərmayədar startapın səhmlərinin bir hissəsini satın alaraq, bu yolla qazanca bel bağlaya bilər. Lakin əmanətçilər qarşısında öhdəlik daşıyan banklar bu riskə gedə bilmir”.

Professor Emin Qəriblinin qənaətincə, Azərbaycanda riskli yatırımlar üçün daha əlverişli sahə texnoparklar və sərbəst iqtisadi zonalardır:

“Bununla bağlı beynəlxalq təcrübəni öyrənmək mühümdür. Azərbaycan üçün inkişaf etmiş ölkələrdən daha çox Türkiyə, Çin kimi, MDB ölkələri kimi inkişaf edən ölkələrin təcrübəsi maraq kəsb edir. Bizdə çox güman ki, texnoparklar və sərbəst iqtisadi zonalardan başlamaq, daha sonra universitetləri və elmi tədqiqat mərkəzlərini bu işə cəlb etrmək daha ağlabatandır. Sonrakı mərhələdə riskli yatırımlar hedc və sair maliyyə alətləri üçün də imkanlar aça bilər”.

SOCAR indiyədək bir çox layihələrə başlayıb və hər birndə də müvəffəq olub. Bu, istər ölkədə, istərsə də xaricdə həyata keçirilən layihələrə aiddir. Lakin riskli yatırımlar bu sırada ən mühüm təşəbbüs olaraq ölkədə elmi texnoloji tərəqqiyə güclü təkan verən amilə çevrilə bilər.
Oxşar xəbərlər
XƏBƏR LENTİ
    Məktəblərdə ənənəvi təhsilin bərpası xəbərləri ilə bağlı AÇIQLAMA
    Hacıbala Abutalıbova ağır İTTİHAMLAR - “Azİmport”la əlbir olub vətəndaşın mülkiyyətini dağıdıb - TƏFƏRRÜAT
    ABŞ deportasiyanı 100 gün müddətinə dayandıracaq
    Vilayət Eyvazov rəisi vəzifədən AZAD ETDİ
    Türkiyənin ən böyük bankı Şuşada filial açır
    Məvaciblər artıb - RƏSMİ
    20 Yanvar günü Bakıda havaya fişəng atan şəxs saxlanıldı
    Qaz kəsiləcəkmi? -  “Azəriqaz”dan VACİB AÇIQLAMA
    Demə, soyuq havada maşını qızdırmaq OLMAZMIŞ - ŞOK FƏSADLAR+VİDEO
    Qar paytaxt sakinlərini yolda qoydu: Avtobus yoxdur... - BNA HARADADIR?
    İlham Əliyevlə Qurbanqulu Berdiməhəmmədovla görüşdü
    Bakıda qar mənzərələri - VİDEO
    Azərbaycanda bu xəstəliklərin sayı azalıb - SİYAHI
    Dollarla bağlı PİS XƏBƏR
    Bakıda avtobus qəzaya uğradı
    Sabahdan milli parklara giriş bərpa edilir - RƏSMİ
    Köhnə avtomobil sürənlərə pis xəbər: Belə maşınlar yığışdırılır - RƏSMİ
    Həbib anasına görə peşəkar idmana qayıtmaq istəmədiyini bildirib
    Bayden üç quruma müvəqqəti rəhbər təyin etdi
    Ceyhun Bayramovun Türkmənistana səfəri başladı
    Paşinyan parlamentə güllə keçirməyən jiletdə gəlib - İDDİA+FOTO
    Baydenin andiçməsindən maraqlı anlar - VİDEO
    DAŞKƏSƏNDƏ 20 YANVAR FACİƏSİNİN İLDÖNÜMÜ  MÜNASİBƏTİLƏ RAYON ŞƏHİDLƏR XİYABANI ZİYARƏT EDİLİB
    20 Yanvar faciəsindən 31 il ötür
    Məşhur türk aktyor qəzaya düşdü, avtomobili aşdı - FOTO
    SON DƏQİQƏ: işdən çıxarılan İCRA BAŞÇISI VƏFAT ETDİ - FOTO
    Bulvarda heyrətləndirən mənzərə - Xəzərdəki bu vəziyyət nədən xəbər verir? - VİDEO
    İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə Prezidentin xüsusi nümayəndələri olacaq
    İlham Əliyev Türk Şurasının Baş katibini videoformatda qəbul edib
    Jurnalistlər binasından verilən 20 mənzil geri alınacaq – Siyahı hazırlandı
    Azərbaycanda neçə erməni terrorçu var? - GÜNÜN MÖVZUSU
    Polisdən sosial şəbəkələrlə bağlı əməliyyat - Saxlanılanlar var
    Toyların başlaması ilə bağlı mühüm açıqlama: Şadlıq saraylarında vəziyyət necədir?
    Azərbaycanla İran arasında yeni avtomobil körpüsü tikiləcək
    Azərbaycanda sulfat turşusu istehsal ediləcək - VİDEO
    Rusiya Müdafiə Nazirliyindən QARABAĞ AÇIQLAMASI -
    Qarabağ Dirçəliş Fondunun fəaliyyət istiqamətləri müəyyənləşdi
    DAŞKƏSƏNDƏ ŞƏHİD NOVRUZ HAXVERDİYEV SON MƏNZİLƏ YOLA SALINIB
    Qarabağ Dirçəliş Fondunun filialları və nümayəndəlikləri olacaq
    Büstlərin müəllifləri: “Güllələnmiş heykəllərin Şuşaya qaytarılması tarixi hadisədir” - FOTO
    DYP-dən VACİB MƏLUMAT - Bu sürücülər sükan arxasına əyləşməsin
    Azərbaycan Prezidenti indoneziyalı həmkarına başsağlığı verib
    Vilayət Eyvazovdan yeni təyinat
    Mingəçevirdə arvadını öldürən qısqanc kişiyə HÖKM OXUNUB
    TƏBİB Oqtay Şirəliyev və Ramin Bayramlıya vaksin vurulmaması iddialarına münasibət bildirib
    AMEA qurumlarında yoxlamalar aparılır - RƏSMİ
    Hirkan Milli Parkında yanğın söndürüldü
    Azərbaycanda yol polislərinə qarşı zor tətbiq edən şəxs tutuldu - RƏSMİ
    30 ildə Qarabağı talayan xarici şirkətlər - SİYAHI
    Sakinlər heyrətə düşdü: Qara dəniz “qaynadı” - VİDEO
    Bu gün parlamentdə iclaslar olacaq
    DİN-dən xəbərdarlıq: Maska qərarı qüvvədə qalır
    Güclü külək əsəcək, çovğun olacaq, yollar buz bağlayacaq - XƏBƏRDARLIQ
    Bakı metrosunun
    Lavrov:
    Lavrov:
    “Caliber”: “Ermənistan ağladığı vaxtda Tonoyan qızının toyuna hazırlaşır” - VİDEO
    Azərbaycandakı əcnəbilərin NƏZƏRİNƏ
Təsisçi və baş redaktor: Qasımova Vəfa
Tel: (+99450) 277-95-00
© 2016 Copyright XTV.az. Bütün hüquqları qorunur. Məqalələrə istinad etmək mütləqdir